یعنی چه
بدگمان به کسی گفته میشود که به رفتار، گفتار و نیتهای دیگران با دیدهٔ شک و بیاعتمادی نگاه میکند و مسائل را بر پایهٔ حدس و مفروضات منفی تفسیر مینماید.
تلفظ
این واژه به صورت بَد (با فتحه روی ب) و گُمان (با ضمه روی گ) تلفظ میشود.
در جدول
پاسخ متداول برای پرسشهای مربوط به سوءظن یا فرد بیاعتماد در جدول، واژههای بدگمان، ظنین و شکاک است.
به انگلیسی
بسته به میزان و نوع بیاعتمادی، از معادلهای متفاوتی در انگلیسی استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی مفهوم بدگمانی بیشتر با ترکیب سوءالظن یا واژههای همخانواده ریب و شک بیان میشود.
به فارسی
واژهٔ بدگمان یک ترکیب وصفی کاملاً فارسی است؛ ساخته شده از پیشوند «بد» (ناپسند و منفی) و «گمان» (از ریشه پهلوی Vimān به معنی اندیشه، حدس و رأی) که در مجموع یعنی کسی که پندار منفی دارد. واژههای خوشگمان، خوشبین و پاکدل متضادهای آن هستند و بدگمانی، گمانه و خوشگمانی با آن همخانوادهاند.
نماد چیست
در فرهنگ عامه و نشانهشناسی سنتی، نماد مادی یا حیوانی مشخصی برای بدگمانی ثبت نشده است؛ اما در ادبیات اخلاقی و روانی، این صفت به عنوان نماد بارز دیدگاه منفی به جهان، فرسودگی روان و نقطهٔ مقابلِ حسنظن و آرامش شناخته میشود.
جمعبندی و توضیح کامل بدگمان
واژهٔ «بدگمان» یکی از اصطلاحات کهن و پرکاربرد در زبان فارسی است که از ترکیب دو جزء «بد» و «گمان» شکل گرفته و به معنای فردی است که افکار و تصورات منفی نسبت به نیت و رفتار دیگران دارد. این صفت در ادبیات اخلاقی و آموزههای دینی (مانند مفاهیم مرتبط با سوءظن در قرآن) به شدت مورد بحث قرار گرفته و افراد از افتادن در دام آن منع شدهاند، چرا که پایههای اعتماد اجتماعی را سست میکند.
از نظر ساختار زبانی، این کلمه کاملاً ریشه در زبانهای ایرانی دارد و معادلهای دقیقی در زبانهای انگلیسی و عربی برای آن وجود دارد که ابعاد مختلف شکاک بودن یا بیاعتمادی را میرسانند. در بازیهای جدول و سرگرمی نیز، این واژه و مترادفهای چهارحرفی آن مانند «ظنین» از پاسخهای کلیدی به شمار میروند.