معنی
در زبان فارسی و عربی، منکر به هر امر یا رفتاری گفته میشود که ناپسند، زشت و قبیح باشد. این واژه از ریشه «نکر» به معنای ناشناخته گرفته شده است؛ چرا که کارهای بد و گناهان با فطرت پاک و آشنای انسان ناهماهنگ و بیگانه هستند.
یعنی چه
واژه منکر به عنوان یک اصطلاح اخلاقی و دینی، به هر نوع گناه، معصیت و رفتار نکوهیدهای اشاره دارد که جامعه و دین آن را رد میکنند. این واژه در مقابل «معروف» قرار میگیرد که به کارهای پسندیده و نیکو اطلاق میشود.
تلفظ
این کلمه بسته به کاربرد دو تلفظ دارد: مُنْكَر (با فتح کاف) اسم مفعول است و به معنی کار زشت و ناپسند؛ اما مُنْكِر (با کسر کاف) اسم فاعل است و به معنای کسی است که چیزی را انکار یا تکذیب میکند.
در جدول
در کلمات متقاطع، واژه «منکر» به عنوان پاسخ برای طراحانی است که کلمهای چهار حرفی به معنای کار بد، زشت، ناپسند یا گناه را طلب میکنند.
به انگلیسی
برای معادلسازی اصطلاح اخلاقی آن از کلماتی چون vice یا wrongdoing استفاده میشود و اگر مقصود شخصِ انکارکننده باشد، واژه denier یا disbeliever به کار میرود.
در قرآن
این واژه بارها در قرآن کریم ذکر شده و بیشتر در ترکیب معروف «امر به معروف و نهی از منکر» به کار رفته است. در نگاه قرآنی، منکر به هر گناه آشکار و رفتار زشتی گفته میشود که شرع و عقل سلیم آن را رد میکنند، مانند آیه ۴۵ سوره عنکبوت که اشاره دارد نماز انسان را از فحشا و منکر باز میدارد.
جمعبندی و توضیح کامل منکر
واژه «منکر» از ریشه عربی «نکر» به معنای ناشناخته و انکارشده گرفته شده است. علت این نامگذاری آن است که اعمال ناپسند با فطرت پاک و آشنای انسان غریبه و بیگانه هستند. این کلمه در زبان فارسی و فرهنگ اسلامی به طور گسترده به عنوان نمادی از زشتی اخلاقی، گناهان اجتماعی و رفتارهای ناروا به کار میرود.
در اصطلاح دینی، منکر در تقابل مستقیم با «معروف» (کارهای پسندیده) قرار دارد و اصلِ اجتماعیِ «نهی از منکر» وظیفهای برای سلامت اخلاقی جامعه به شمار میرود. همچنین در بافتار اعتقادی، منکر به همراه نکیر، نام یکی از دو فرشتهای است که در قبر به سنجش ایمان مردگان میپردازند که نشاندهنده ابعاد عقیدتی این واژه است.