یعنی چه
سلطان به معنای فرمانروا، پادشاه و صاحب قدرت و تسلط است. در ساختار سیاسی امپراتوری عثمانی، این لقب به شخص اول مملکت اطلاق میشد که علاوه بر اداره امور کشوری و لشکری، در دورههای متأخر عنوان خلافت مسلمین را نیز یدک میکشید و اقتدار مطلق داشت.
تلفظ
این واژه در زبان فارسی و عربی با ضمه روی حرف سین (سُ) و سکون روی لام تلفظ میشود: سُـلـطـان.
در جدول
در جدولهای متقاطع، در پاسخ به راهنمای «لقب امپراتور عثمانی»، کلمه ۵ حرفی «سلطان» رایجترین جواب است. عبارات دیگری نظیر پادشاه، خلیفه و خاقان نیز با توجه به تعداد حروف میتوانند مد نظر باشند.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای اشاره به حاکمان عثمانی از وامواژه Sultan یا عبارت توصیفی Ottoman Emperor استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی که ریشه اصلی این واژه است، از کلمه «السلطان» برای نامیدن این فرمانروایان استفاده میشود.
به فارسی
معادلهای فارسی این عنوان شامل شاه، پادشاه، فرمانروا و حاکم بزرگ است. عثمانیها خود نیز در مکاتبات داخلی و فرهنگی تمایل زیادی به استفاده از واژه فارسی «پادشاه» (Padişah) برای نشان دادن عظمت مقام امپراتور داشتند.
نماد چیست
این لقب نماد ترکیب اقتدار دنیوی و خلافت الهی در جهان اسلام بود. مظهر عینی و نمادین هر سلطان عثمانی، «طغرا» (امضای خطاطیشده و منحصربهفرد او) بود که روی تمام فرمانها حک میشد و نشاندهنده قدرت مطلقه او به شمار میرفت.
جمعبندی و توضیح کامل لقب امپراتور عثمانی
لقب اصلی و عمومی فرمانروایان امپراتوری عثمانی واژه «سلطان» بود. این کلمه ریشهای عربی دارد و در اصل به معنی قدرت، برهان و چیرگی است که به مرور زمان به عنوان رسمی حاکمان مستقل مسلمان تبدیل شد. امپراتوران عثمانی با اتکا به این عنوان، خود را حاکم مطلق قلمرو وسیع خود میدانستند.
البته عثمانیها عناوین دیگری مانند پادشاه (به زبان ترکی عثمانی)، خاقان و خلیفه را نیز به کار میبردند. عنوان خلیفه به ویژه در دوران متأخر امپراتوری اهمیت زیادی یافت تا مشروعیت دینی آنها را بر کل جهان اسلام تثبیت کند. با این حال، در ادبیات تاریخی و توده مردم، اصطلاح سلطان همواره متمایزکننده حاکمان این سلسله بوده است.
در فرهنگ معنوی و اداری عثمانی، هر سلطان دارای یک امضای خطاطیشدهٔ بسیار مجلل به نام «طغرا» بود. طغرا نه تنها یک امضا، بلکه نماد رسمی و حکومتی شخص امپراتور بود که اقتدار، فرّه شاهی و فرمانروایی عثمانی را در سراسر قلمرو به نمایش میگذاشت.