یعنی چه
این عبارت قیدی به رفتاری اشاره دارد که با خدعه و تزویر همراه است؛ حالتی که ظاهر آن زیبا، درست یا بیخطر به نظر میرسد اما باطنی مکارانه و گمراهکننده دارد و بیننده یا شنونده را به اشتباه میاندازد.
تلفظ
تلفظ این عبارت قیدی به صورت «بِ طَوْرِ فَرِيبآمِيْز» است که از حرف جر «به»، واژه عربی «طور» (به معنی شکل و گونه) و صفت فاعلی ترکیبی فارسی «فریبآمیز» تشکیل شده است.
در جدول
در جدولهای متقاطع، پاسخ این عبارت با توجه به تعداد حروف درخواستی میتواند خود واژه «به طور فریبآمیز» (با ۱۳ حرف) یا معادلهای آن نظیر مکارانه، خدعهآمیز و مزورانه باشد.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی واژگانی که مفهوم قیدی فریبآمیز بودن یک عمل یا حالت را برسانند شامل deceptively (به صورت گمراهکننده) و fraudulently (به طور تقلبآمیز) هستند.
به عربی
در زبان عربی برای رساندن این مفهوم قیدی از تنوین نصب در کلماتی مانند مخادعةً و تزويرًا یا ترکیبهای قیدی مانند بشکلٍ مخادع استفاده میشود.
به فارسی
معادلهای اصیل و رایج این عبارت در زبان فارسی شامل واژههای فریبکارانه، نیرنگآمیز، مکارانه، حیلهگرانه، دغلبازانه و مزورانه است که همگی مفهوم آمیختگی رفتار با نیرنگ را میرسانند.
در قرآن
عین این ترکیب فارسی در قرآن نیست؛ اما مفهوم آن با واژه «خِدَاع» (مانند آیه ۹ سوره بقره: يُخَادِعُونَ اللَّهَ... که به مکر و نیرنگ فریبآمیز اشاره دارد) و واژه «غُرُور» (مانند متاع الغرور به معنی مایه فریب) بیان شده است.
نماد چیست
در نمادشناسی جهانی، حیواناتی چون «مار» (به نشانه فریب اولیه بشر) و «روباه» (به نشانه مکر) نماد این مفهوم هستند. در گیاهان نیز «گل خرزهره» به دلیل ظاهر زیبا اما باطن کاملاً سمی، نماد پدیدههای بهطور فریبآمیز است.
جمعبندی و توضیح کامل به طور فریبآمیز
عبارت «به طور فریبآمیز» یک ترکیب قیدی در زبان فارسی است که از ترکیب واژههای فارسی و عربی ساخته شده و برای توصیف اعمال، رفتارها یا پدیدههایی به کار میرود که حقیقت پنهان آنها با ظاهر فریبنده و اراستهشان کاملاً تفاوت دارد. ریشه بخش اصلی این عبارت یعنی «فریب» به زبان پارسی میانه (پهلوی) بازمیگردد که با پسوند «آمیز» (از مصدر آمیختن) ترکیب شده تا صفت فریبآمیز را بسازد و در نهایت با افزوده شدن پیشوند قیدساز، کاربردی توصیفی در جملات پیدا کند.
این مفهوم در ادبیات، اخلاق و حتی متون مذهبی مانند قرآن کریم مورد توجه قرار گرفته است؛ جایی که از واژگانی چون خداع و غرور برای تبیین رفتارهای فریبکارانه منافقین یا ماهیت ناپایدار دنیا استفاده میشود. در حوزه نمادشناسی نیز جلوههای طبیعی نظیر روباه، مار یا گیاهان سمی با ظاهری زیبا، همواره به عنوان سمبلهای شهودی برای این عبارت شناخته شدهاند.