یعنی چه
نهی از حسد به معنای فرمان اخلاقی یا شرعی به ترک رشکورزی است. این اصطلاح بازداشتن انسان از حالت درونیِ آرزوی زوال نعمت دیگران و رفتارهای تخریبگر ناشی از آن را در بر میگیرد که در اخلاق دینی به عنوان یک رذیله بزرگ شناخته میشود.
تلفظ
این ترکیب از دو واژه عربی واردشده به فارسی تشکیل شده و به صورت «نَهْیْ اَزْ حَسَدْ» تلفظ میشود.
در جدول
پاسخ دقیق برای این عبارت در جدول «نهی از حسد» است که از ۸ حرف تشکیل میشود. همچنین عباراتی چون منع از رشک و تحریم حسادت نیز به عنوان جایگزین کاربرد دارند.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای رساندن این مفهوم بیشتر از واژه envy برای حسد استفاده میشود و ترکیبهای فوق معنای منع و نهی از آن را میرسانند.
به عربی
این اصطلاح ریشه در زبان عربی دارد و ساختار اصلی آن در متون دینی و روایی به صورت النَّهْيُ عَنِ الْحَسَدِ به کار میرود.
به فارسی
برگردان خالصتر این عبارت در زبان فارسی معادل منع کردن از رشکورزی، جلوگیری از بدخواهی نسبت به دارایی دیگران و ایستادگی در برابر چشمتنگی است.
در قرآن
در قرآن کریم به طور صریح در آیه ۳۲ سوره نساء از تمنای مزیتهای دیگران که ریشه حسد است، نهی شده است: «وَلَا تَتَمَنَّوا مَا فَضَّلَ اللَّهُ بِهِ بَعضَكُم عَلَىٰ بَعضٍ». همچنین در آیه ۵ سوره فلق («وَمِن شَرِّ حَاسِدٍ إِذَا حَسَدَ») به ضرورت پناه بردن به خدا از شر حاسد اشاره شده است.
نماد چیست
در متون اخلاقی و ادبی، حسد به آتشی تشبیه شده که حسنات را میبلعد و خود فرد را نابود میکند (طبق حدیث نبوی که حسد نیکیها را میخورد همانگونه که آتش هیزم را). همچنین نمادی از بیماری قلب، خوره روح و تاریکی باطن است.
جمعبندی و توضیح کامل نهی از حسد
ترکیب «نهی از حسد» یک مفهوم اصیل دینی، اخلاقی و عرفانی است که از دو واژه «نهی» (به معنی منع و بازداشتن) و «حسد» (به معنی رشک و آرزوی زوال نعمت دیگران) تشکیل شده است. در آموزههای اسلامی، حسد به عنوان یکی از خطرناکترین رذایل اخلاقی معرفی شده که نه تنها روابط اجتماعی را تخریب میکند، بلکه مانند آتشی درونی، آرامش روحی و اعمال نیک خود انسان را نیز ذوب کرده و از بین میبرد.
قرآن کریم در سورههای مختلف از جمله نساء و فلق به طور مستقیم و غیرمستقیم انسان را از تمنای داراییهای دیگران بازداشته و به پناه بردن از شر حسودان توصیه کرده است. ریشه لغوی حسد در عربی به معنای تراشیدن و خراشیدن است که به زیبایی حالتِ فرساینده این صفت را بر روح انسان نشان میدهد. در مقابل این رذیله، مفاهیم مثبتی چون غبطه (آرزوی داشتن نعمت بدون تمنای نابودی آن از دست دیگری) و خیرخواهی قرار دارند که همواره مورد سفارش قرار گرفتهاند.