یعنی چه
اصطلاحی کنایی در زبان فارسی به معنی اگر و مگر آوردن، امروز و فردا کردن، تعلل، تسویف، و معطل کردن کسی با بهانهتراشی و وعدههای پوچ است.
تلفظ
این ترکیب معمولاً به صورت «لَیت و لَعَل» (لَیتَ وَ لَعَلَّ) یا در تلفظ روان فارسی «لِیت و لَعل» خوانده میشود.
در جدول
پاسخ دقیق در جدولهای کلمات متقاطع برای این مفهوم، خود کلمه «لیت و لعل» با ۷ حرف یا مترادفهای آن نظیر «اگر و مگر» است.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی با توجه به کاربرد رفتاری یا اصطلاحی میتوان از واژگان فوق استفاده کرد.
به عربی
در زبان عربی برای رساندن این مفهوم اصطلاحی، تعابیر مربوط به تسویف و تردید به کار میرود.
به فارسی
برگردان و برابرهای اصیل این عبارت در زبان فارسی شامل واژگانی چون اگر و مگر، امروز و فردا کردن، دفعالوقت، تعلل و بهانهتراشی است.
در قرآن
خودِ ترکیب اصطلاحی «لیت و لعل» به صورت یکجا در قرآن نیامده است؛ اما واژه «لَیتَ» برای بیان حسرت (مانند یا لیتنی) و «لَعَلَّ» برای امید و احتمال (مانند لعلکم تعقلون) بارها به طور جداگانه استفاده شدهاند.
نماد چیست
این عبارت در ادبیات و فرهنگ عامه فارسی، نمادِ بارز بهانهتراشی، وقتکشی، دنیای احتمالات، عدم قاطعیت و عقب انداختن کارهای اساسی با تمسک به واژههای «کاش» و «شاید» است.
جمعبندی و توضیح کامل لیت و لعل
اصطلاح کنایی «لیت و لعل» از کنار هم قرار گرفتن دو حرف مشبهة بالفعل عربی یعنی «لَیتَ» (به معنی کاش، برای آرزوهای دور) و «لَعَلَّ» (به معنی شاید، برای امیدواری) پدید آمده است. نویسندگان و شاعران پارسیزبان با ترکیب این دو کلمه، یک اسم مرکب ساختهاند که در مفهوم کناییِ «اگر و مگر آوردن» و «امروز و فردا کردن» به کار میرود.
این عبارت دقیقاً توصیفکننده رفتار افرادی است که در تصمیمگیری قاطعیت ندارند و با بهانهتراشی و دفعالوقت، انجام کارها را به تعویق میاندازند. استفاده از این ترکیب در نثر کلاسیک فارسی رواج داشته و امروزه نیز در زبان محاوره و ادبی برای نکوهشِ تعلل و دودلی استفاده میشود.