یعنی چه
قپاندار به کسی گفته میشود که با استفاده از قپان (ترازوی بزرگ یککفهای قدیمی یا باسکولهای دستی سنتی)، کالاها و بارهای سنگین بازرگانان را در میدانها، بازارها یا گمرکخانهها وزن میکرد.
تلفظ
این واژه از دو بخش «قَپّان» (با تشدید روی حرف پ) و پسوند فاعلی «دار» تشکیل شده است.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، واژه «قپاندار» به عنوان پاسخ برای راهنماهایی مثل «ترازودار قدیمی» یا «وزنکننده بار» کاربرد دارد و کلمهای ۷ حرفی است.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای اشاره به این حرفه شغلی از اصطلاحاتی که به مدیریت ترازو و سنجش وزن اشاره دارند، استفاده میشود.
به ترکی
در فرهنگ و ساختار اداری و اقتصادی قدیم امپراتوری عثمانی، به مسئولان وزنکشی در بازارهای بزرگ و بندرهای تجاری اصطلاحاً قپامجی یا کانتارجی میگفتند.
به فارسی
معادلهای فارسی اصیل و رایج این واژه شامل ترازودار، بارسنج، وزّان و در دورههای متأخرتر باسکولچی است که همگی به حرفه سنجش وزن کالا اشاره دارند.
نماد چیست
قپاندار در فرهنگ بازار قدیم ایران و عثمانی نماد سنجش درست، جلوگیری از کمفروشی و برقراری عدالت در تجارت بود. از آنجا که این افراد واسطهای امین میان خریدار و فروشنده بودند، صنف آنان از احترام بالایی برخوردار بود.
جمعبندی و توضیح کامل قپاندار
واژه «قپاندار» یک صفت مرکب فاعلی در زبان فارسی است که از ترکیب واژه «قپان» (به معنی ترازوی بزرگ سنتی یا باسکول دستی) و پسوند «دار» ساخته شده است. ریشهٔ دور واژه قپان به اصطلاحات رومی و یونانی بازمیگردد که پس از ورود به زبانهای فارسی و ترکی، به شکل فعلی درآمده است. این شغل تاریخی در میدانها، گمرکات و کاروانسراهای قدیمی کاربرد فراوانی داشته است.
در فرهنگ سنتی بازار، قپاندارها به عنوان معتمدین صنف شناخته میشدند که وظیفه تعیین وزن دقیق بارهای سنگین تجاری را بر عهده داشتند تا از هرگونه کمفروشی یا اختلاف مالی میان بازرگانان جلوگیری شود. به همین دلیل، این عنوان شغلی در ادبیات اقتصادی گذشته، نمادی از عدالت، امانتداری و انصاف در معامله به شمار میآمد.