یعنی چه
واژهٔ «فضاحتبار» برای توصیف اعمال، رویدادها یا نتایجی به کار میرود که باعث سرشکستگی، بدنامی و از بین رفتن شدید آبرو در انظار عمومی میشوند.
تلفظ
این کلمه بر اساس وزن واژگان ترکیبی عربی-فارسی به صورت [فَ-ضا-حَت-بار] تلفظ میشود.
در جدول
در جدولهای متقاطع کلمهٔ «فضاحت بار» دقیقاً ۸ حرف دارد و پاسخهای مشابه آن شامل ننگین، رسواکننده و شرمآور است.
به انگلیسی
برای بیان این مفهوم در زبان انگلیسی از صفتهایی استفاده میشود که به بارِ شرم یا رسوایی اجتماعی اشاره دارند.
به عربی
در زبان عربی صفاتی که از ریشههای خواری، عیب و رسوایی مشتق شدهاند برای این واژه به کار میروند.
به فارسی
معادلهای اصیل و رایج فارسی این واژه شامل عباراتی چون خفتبار، ننگآور، شرمآور و بیآبروکننده هستند.
در قرآن
خود کلمه ترکیبی «فضاحتبار» در قرآن نیست، اما ریشه ثلاثی مجرد آن یعنی «ف ض ح» در داستان حضرت لوط (ع) به کار رفته است؛ آنجا که در آیه ۶۸ سوره حجر میفرماید: «قَالَ إِنَّ هَٰؤُلَاءِ ضَيْفِي فَلَا تَفْضَحُونِ» (گفت اینان مهمانان منند، پس مرا رسوا مکنید).
جمعبندی و توضیح کامل فضاحت بار
واژهٔ «فضاحتبار» یک ترکیب وصفی عربی-فارسی است که از واژهٔ عربی «فضاحت» (به معنی آشکار شدن عیب و رسوایی) و پسوند فاعلی و دارندگی فارسی «-بار» تشکیل شده است. این کلمه در زبان فارسی برای توصیف شدیدترین حالتِ شکست، بدنامی یا رفتاری غیرمفتخرانه استفاده میشود که عواقب اجتماعی سنگینی به همراه دارد.
از نظر معنایی، این واژه بار منفی شدیدی دارد و متضاد کلماتی چون افتخارآمیز، آبرومندانه و عزتبخش است. اگرچه این ترکیبِ خاص در متون کهن یا قرآن عیناً دیده نمیشود، ریشهٔ اصلی آن در ادبیات اسلامی و قرآنی برای نهی از بیآبرو کردن افراد و حفظ حرمت انسانها به کار رفته است.