یعنی چه
سخط الهی در اصطلاح دینی و کلامی، به معنی نارضایتی و غضب شدید خداوند از اعمال انسان است. از نظر مفسران، این خشم به معنای تغییر حالت روحی در خدا نیست، بلکه کنایه از نزول کیفر، عذاب و محرومیت گناهکاران از رحمت الهی است.
تلفظ
این ترکیب از دو واژه عربی تشکیل شده است: «سَخَط» با فتح سین و خاء، و «الهی» که به صورت مضاف و مضافالیه خوانده میشود.
در جدول
در جدولهای متقاطع کلماتی چون سخط الهی، غضب، عذاب و قهر الهی به عنوان پاسخ خشم خداوند کاربرد دارند. واژه سخط الهی دقیقاً ۷ حرف دارد.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای رساندن مفهوم سخط و غضب الهی بیشتر از واژه Wrath به همراه واژه Divine یا God استفاده میشود.
به عربی
ریشه این واژه کاملاً عربی است و در متون دینی و کلامی عرب به صورت السخط الإلهی یا سخط الله در برابر رضوان الله به کار میرود.
به فارسی
معادلهای روان فارسی این اصطلاح شامل قهر الهی، خشم خدا، ناخشنودی پروردگار و آزار یا کیفر ایزدی است که تقابل مفهومی نزدیکی با رحمت و خشنودی خدا دارند.
در قرآن
واژه سخط و مشتقات آن در قرآن به کار رفته است؛ از جمله در آیه ۱۶۲ سوره آلعمران: «أَفَمَنِ اتَّبَعَ رِضْوانَ اللَّهِ كَمَنْ باءَ بِسَخَطٍ مِنَ اللَّهِ...» (آیا کسی که از خشنودی خدا پیروی کرده، مانند کسی است که به خشم و سخطی از پیشگاه خدا بازگشته؟)؛ همچنین در آیه ۲۸ سوره محمد عبارت «اتَّبَعُوا ما أَسْخَطَ اللَّهَ» آمده است.
نماد چیست
در ادبیات دینی و قصص قرآنی، پدیدههای سهمگین طبیعی مانند صاعقه (آذرخش)، زلزلههای ویرانگر، طوفانهای نابودکننده و سنگباران آسمانی که بر امتهای سرکش گذشته نازل میشد، به عنوان نمادهای عینی و بیرونی سخط الهی شناخته میشوند.
جمعبندی و توضیح کامل سخط الهی
ترکیب «سخط الهی» یک اصطلاح عقیدتی، کلامی و قرآنی است که به معنای ناخشنودی شدید و خشم پروردگار از رفتار و اعمال بندگان گناهکار و سرکش تعبیر میشود. در تحلیلهای کلامی تاکید شده است که سخط برای خداوند به معنای دگرگونی حالات روحی یا عصبانیتِ انسانی نیست، بلکه مجاز از نزول عقوبت، عذاب و قطع شدن جریان رحمت و هدایت به شمار میرود.
این واژه از ریشه عربی (س-خ-ط) گرفته شده و نقطه مقابل «رضا» و «رضوان» الهی است. در ادبیات منظوم و منثور فارسی و همچنین در تفاسیر قرآنی، سخط الهی به عنوان یک هشدار معنوی جدی مطرح میشود تا انسانها را از مسیر نافرمانی بازدارد و به سوی کسب خشنودی و رحمت الهی سوق دهد.