یعنی چه
صالحات و باقیات (که در اصل قرآنی الباقیات الصالحات است) به معنای کارهای شایسته و اعمال نیکویی است که اثرات خیر و پاداش الهی آنها ماندگار، جاودان و زوالناپذیر است و برخلاف امور فانی دنیا، برای انسان ذخیره میشود.
تلفظ
تلفظ این عبارت در زبان فارسی به صورت «صالحات وَ باقیات» است. در اصل عربی با تنوین و الف و لام به صورت «الباقیاتُ الصّالحات» خوانده میشود.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، پاسخ این عبارت به عنوان اعمال نیک ماندگار یا خیرات جاریه، خودِ کلمه «صالحات و باقیات» با ۱۳ حرف یا «باقیات صالحات» است.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای رساندن مفهوم این اصطلاح قرآنی از عباراتی که نشاندهنده پایداری و خیریت اعمال هستند استفاده میشود.
به عربی
این عبارت ریشه کاملاً عربی دارد و در زبان عربی به صورت جمع مؤنث سالم و با ترکیب وصفی به کار میرود.
به فارسی
معادلهای فارسی این عبارت شامل «اعمال نیک ماندگار»، «اعمال صالح پایدار»، «کارهای خیر باقیمانده» و «حسنات جاودان» است که در ادبیات عامه به وقف و مبرّات نیز اطلاق میشود.
در قرآن
این عبارت دقیقاً دو بار در قرآن کریم آمده است؛ از جمله در آیه ۴۶ سوره کهف: «الْمَالُ وَالْبَنُونَ زِينَةُ الْحَيَاةِ الدُّنْيَا وَالْبَاقِيَاتُ الصَّالِحَاتُ خَيْرٌ عِندَ رَبِّكَ ثَوَابًا وَخَيْرٌ أَمَلًا» که در آن برتری اعمال ماندگار بر مال و فرزندان دنیا تاکید شده است.
نماد چیست
در فرهنگ اسلامی و عامیانه، این عبارت نماد کارهای خیر اجتماعی و مادی مانند ساختن مدرسه، بیمارستان، مسجد، حفر چاه آب، کاشتن درخت یا تربیت فرزند صالح است که پرونده ثواب آن حتی پس از مرگ انسان باز میماند.
جمعبندی و توضیح کامل صالحات و باقیات
عبارت «صالحات و باقیات» که در اصل از اصطلاحات اصیل قرآنی (الباقیات الصالحات) گرفته شده است، به کارهای شایسته و اعمال نیکویی اشاره دارد که پاداش، برکت و اثرات خیر آنها در دنیا و آخرت ماندگار است. این مفهوم در برابر جلوههای فانی و زودگذر دنیا مانند ثروت و جاه قرار میگیرد و به انسان یادآوری میکند که تنها کارهای ماندگار ارزش سرمایهگذاری ابدی دارند.
در فرهنگ عمومی و دینی، هرگونه قدم خیر عامالمنفعه از جمله وقف، ساخت بناهای آموزشی و درمانی، کاشت درخت، نشر علم نافع و تربیت فرزندان نیکوکار به عنوان مصادیق عینی این عبارت شناخته میشوند که حتی پس از درگذشت فرد، برکاتشان جاری خواهد بود.