یعنی چه
در دانش زمینشناسی و سنگشناسی، دگرگونی دگرشیمیایی به فرایندی گفته میشود که طی آن ترکیب شیمیایی کل سنگ اولیه به شدت دچار تغییر میشود. برخلاف دگرگونیهای عادی که ترکیب شیمیایی دستنخورده میماند، در این حالت به دلیل تبادل غنی با مایعات و گازهای داغ محیطی، عناصر جدیدی به سنگ وارد یا از آن خارج شده و کانیهای جدیدی شکل میگیرند.
تفاسیر و تلفظ
تلفظ این اصطلاح تخصصی ترکیبی از دو واژه است: دگرگونی (dagar-gūni) و دگرشیمیایی (dagar-šīmiyāyī).
در جدول
این اصطلاح تخصصی پترولوژی در جدولهای کلمات متقاطع معمولاً به عنوان نوعی دگرگونی سنگ با تغییر ترکیب شیمیایی مطرح میشود و طول کلمه اصلی آن ۱۷ حرف است.
به انگلیسی
در متون تخصصی بینالمللی پترولوژی، پدیده دگرگونی دگرشیمیایی را بیشتر با واژه Metasomatism (دگرنهادی) یا Allochemical metamorphism میشناسند.
به عربی
در زبان عربی برای عبارات تخصصی زمینشناسی از ترجمه توصیفی آن یا معادلسازی مستقیم لاتین استفاده میشود.
به فارسی
معادل سره و علمی دقیقتر این واژه در زبان فارسی که توسط فرهنگستان نیز به کار میرود «دگرنهادی» است که مفهوم تبادل مواد در سنگ را میرساند.
نماد چیست
این اصطلاح به عنوان یک مفهوم علمی، نماد گرافیکی واحدی در شمایلنگاری ندارد؛ اما در رویکردهای مفهومی و فلسفی، پدیدههایی چون آتش (عامل تحول) یا فرآیندهای دگردیسی طبیعت نمایانگر آن هستند. در نمودارهای زمینشناسی نیز با فرآیند Metasomatism مشخص میشود.
جمعبندی و توضیح کامل دگرگونی دگرشیمیایی
دگرگونی دگرشیمیایی (Allochemical metamorphism) یک اصطلاح تخصصی و نوین در دانش سنگشناسی (پترولوژی) است. این پدیده زمانی رخ میدهد که سنگهای درون زمین در مجاورت سیالات، محلولهای داغ و گازهای فعال شیمیایی قرار میگیرند. بر خلاف دگرگونی همشیمیایی که در آن فرمول کلی و عناصر تشکیلدهنده سنگ ثابت میمانند، در دگرگونی دگرشیمیایی عناصر جدیدی به ساختار سنگ وارد یا از آن خارج میشوند.
این تبادل مواد با محیط پیرامون، سبب تغییر بنیادین در ترکیب شیمیایی کل سنگ اولیه شده و در نتیجه کانیهای کاملاً جدیدی پدید میآیند. این واژه از ترکیب کلمات فارسی سره ساخته شده و در زبان علمی فارسی، پدیدهای بسیار نزدیک یا همپوشان با اصطلاح «دگرنهادی» (Metasomatism) به شمار میرود که نقش مهمی در تشکیل کانسارهای معدنی دارد.