معنی
نداف به شخصی گفته میشود که شغلش حلاجی یا پنبهزنی است. این فرد با استفاده از ابزار مخصوصی به نام مِندَف (کمان پنبهزنی) پنبه یا پشم فشرده را میزند تا الیاف آن از هم باز، نرم و حجیم شود و برای استفاده در لحاف، تشک و بالش آماده گردد.
یعنی چه
این واژه صیغه مبالغه است و به کسی اشاره دارد که به طور مداوم و حرفهای به کار باز کردن الیاف پنبه و پشم و پاکسازی آن از ناخالصیها مشغول است.
ریشه
واژه نداف از ریشه عربی «نَدَفَ» به معنی زدن پنبه گرفته شده است. این کلمه بر وزن مبالغه «فَعّال» وارد زبان فارسی شده و از گذشتههای دور به عنوان نام این حرفه تثبیت گردیده است.
در جدول
در جدولهای متقاطع کلمات، در پاسخ به راهنمای «پنبهزن» یا «حلاج»، واژه ۴ حرفی «نداف» مد نظر قرار میگیرد.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای اشاره به این شغل و حرفه بیشتر از اصطلاحات مربوط به حلاجی الیاف استفاده میشود.
به فارسی
برابرهای فارسی و واژگان مترادف کلمه نداف در زبان فارسی شامل پنبهزن، حلاج، نفاش و واخنده است که همگی به همین شغل سنتی اشاره دارند.
نماد چیست
در ادبیات فارسی و فرهنگ عامه، نداف یا حلاج نماد سختکوشی و جدا کردن ناخالصیها از اصل یک ماده است. به صورت استعاری، این شغل به معنای پالایش فکر، روح و متمایز کردن حق از باطل به کار میرود؛ همانطور که ناصرخسرو نیز در اشعار خود از این واژه آرایههای زیبایی ساخته است.
جمعبندی و توضیح کامل نداف
واژه «نداف» یک کلمه با ریشه عربی است که قرنهاست در زبان فارسی برای اشاره به شغل سنتی پنبهزنی یا حلاجی استفاده میشود. نداف با استفاده از کمانی مخصوص، الیاف فشرده پنبه و پشم را از هم باز میکند تا برای دوخت انواع کالای خواب مانند لحاف و تشک آماده شود. این کلمه در ساختار دستوری خود صیغه مبالغه است و تکرار و تخصص در این کار را نشان میدهد.
اگرچه این واژه به صورت مستقیم در قرآن کریم نیامده است، اما در ادبیات کلاسیک ایران جایگاه ویژهای دارد و شاعران بزرگی از آن به عنوان نماد پاکسازی، جداسازی سره از ناسره و پالایش درونی یاد کردهاند. امروزه با صنعتی شدن صنایع نساجی، این شغل سنتی کمتر به چشم میخورد اما نام آن همچنان در ادبیات و جدول کلمات زنده است.