یعنی چه
«پندار باطل» یک ترکیب وصفی-اسمی است و به معنای تصور احمقانه، گمان بیهوده، خیال خام یا عقیدهای پوچ که با واقعیت و حقیقت فرسنگها فاصله دارد، به کار میرود؛ یعنی خیال یا توهمی که حقیقت ندارد.
تلفظ
تلفظ این ترکیب به صورت «پِندارِ باطِل» است که از واژه فارسی پندار و واژه عربی باطل تشکیل شده است.
در جدول
در پاسخ به سؤالات جدول کلمات متقاطع، پاسخ دقیق این عبارت «پندار باطل» با ۹ حرف است و از واژههای مشابه آن میتوان به خیال باطل یا توهم اشاره کرد.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای رساندن مفهوم پندار باطل از واژههایی چون delusion (توهم)، false belief (باور نادرست) و illusion (خیال و سراب) استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی این مفهوم با ترکیبهایی نظیر الوهم الباطل یا الظن الفاسد بیان میشود که نشاندهنده گمانهای بیاساس و پوچ است.
به فارسی
معادلهای خالص یا رایج فارسی و ترکیبات هممعنی آن شامل خیال باطل، وهم، توهم، گمان نادرست، خیال خام، پنداشت بیاساس و گمان گزافه است.
نماد چیست
در ادبیات و عرفان، بارزترین نمادهای پندار باطل «سراب» (چیزی که از دور آب به نظر میرسد ولی حقیقت ندارد) و «حباب یا کف روی آب» (ظاهر پرفریب اما توخالی و زودگذر) هستند که همگی به دوری از حقیقت و غرور فکری اشاره دارند.
جمعبندی و توضیح کامل پندار باطل
ترکیب وصفی «پندار باطل» از دو واژه با ریشههای متفاوت ساخته شده است؛ «پندار» ریشه در فارسی میانه و مصدر پنداشتن دارد و «باطل» واژهای عربی از ریشه (ب-ط-ل) به معنی پوچ و تباه شدن است. این اصطلاح در فرهنگ و ادبیات به هر نوع تفکر، عقیده یا ذهنیتی اطلاق میشود که بر پایههای سست بنا شده و هیچگونه انطباقی با واقعیتهای عینی و حقایق عالم ندارد.
اگرچه خود این ترکیب فارسی در متن قرآن کریم نیامده است، اما مفهوم آن بارها در قالب واژههایی چون «ظن» و عباراتی مانند اعمال کافران که به «سراب» تشبیه شده، مطرح گردیده است. این مفهوم در برابر واژگانی چون حقیقت، یقین و شناختِ حق قرار میگیرد و نمادی از توهم و دوری از مسیر درست آگاهی است.