یعنی چه
بختکوار یعنی حالتی که مانند بختک باشد؛ وضعیتی که حس فشار، وحشت، خفقان یا گرفتاری شدید و فلجکننده را به انسان القا کند و توان حرکت یا تغییر را از او بگیرد.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، پاسخ به عنوان صفت یا حالتی شبیه به کابوس یا فلج خواب، با توجه به تعداد حروف، کلمه «بختک وار» است.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای توصیف این حالت از صفتهایی که به کابوس (Nightmare) یا موجودات افسانهای مشابه بختک (Incubus) اشاره دارند، استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی واژه «جاثوم» دقیقاً معادل بختک است؛ بنابراین صفت منسوب به آن یعنی «جاثومی» یا واژه «کابوسی»، دقیقترین برگردان برای بختکوار هستند.
به ترکی
در زبان ترکی استانبولی، واژه «Karabasan» به معنای بختک یا فلج خواب است و ترکیب آن با «gibi» (مانند) یا استفاده از واژه وامگرفتهٔ «Kâbusvari» این معنا را میرساند.
به فارسی
واژههای مترادف و هممعنی فارسی برای بختکوار شامل کابوسوار، وحشتبار، خفقانآور، هولناکگونه و سنگین هستند. این واژه از ترکیب «بختک» و پسوند شباهت «-وار» ساخته شده است.
در قرآن
کلمه «بختکوار» یا ریشه آن «بختک» در کتاب قرآن وجود ندارد؛ چرا که این واژهها کاملاً ریشه در زبان فارسی و باورهای فولکلور ایرانی دارند.
نماد چیست
بختکوار در فرهنگ و ادبیات نماد وضعیتهای اجتماعی، روانی یا سیاسی خفهکننده و هولناک است که در آن فرد یا جامعه دچار نوعی رکود، ناتوانی در حرکت و اضطراب شدیدِ ناشی از یک تهدید بزرگ میشود.
جمعبندی و توضیح کامل بختک وار
کلمهٔ «بختکوار» یک صفت مشتق-مرکب ادبی و اصیل در زبان فارسی است که از ترکیب واژهٔ «بختک» و پسوند شباهت «-وار» به معنی «مانند و شبیه» ساخته شده است. بختک در باورهای عامیانه و افسانههای ایرانی، موجودی نامریی و سنگین است که شبها روی سینه افراد خوابیده میافتد و راه نفس را میبندد؛ پدیدهای که امروزه در علم پزشکی به عنوان «فلج خواب» شناخته میشود. بنابراین، هرگاه شرایطی به شدت سنگین، هولناک، اضطرابآور و فلجکننده توصیف شود، از این صفت استفاده میکنند.
این واژه در نثر معاصر و ادبیات رسمی کاربرد ویژهای دارد. برای مثال در کتابهای درسی نظام آموزشی آمده است که «فکر حملهٔ روس بختکوار روی ما چنبره زده بود» که نشاندهندهٔ سایه انداختن یک ترس عمیق و فلجکننده بر روح و ذهن درباریان است. بختکوار از نظر معنایی با کلماتی چون کابوسوار و خفقانآور همراستاست و در زبانهای دیگر با مفاهیمی مثل Nightmarish در انگلیسی یا جاثومی در عربی معادلسازی میشود.