یعنی چه
خِنصِر یا خِنصَر واژهای با ریشه عربی است که در زبان فارسی به عنوان نام کوچکترین و آخرین انگشت دست یا پا (انگشت پنجم) استفاده میشود.
تلفظ
این کلمه در زبان عربی و فارسی بیشتر به کسر خاء و صاد (خِنصِر) یا کسر خاء و فتح صاد (خِنصَر) تلفظ میشود.
در جدول
در جدولهای متقاطع کلماتی مانند خنصر، کلیک، چلک و کالوج به عنوان پاسخ انگشت کوچک دست شناخته میشوند.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی به این انگشت Little finger یا به صورت عامیانه و رایج Pinky میگویند.
به عربی
واژه خنصر اصالتاً عربی است و جمع تکسیر آن در این زبان «خناصر» میشود.
به فارسی
در فارسی اصیل و کهن، به انگشت کوچک دست «کِلیک»، «کالوج» یا «چلک» میگفتند و امروزه بیشتر با صفت «انگشت کوچک» یا «انگشت پنجم» شناخته میشود.
نماد چیست
عبارت کنایی «تُثنیٰ بهِ الخَناصِر» (انگشت کوچک را برای آن تا کردن) در ادبیات عرب و فارسی نشانه اهمیت بالا و برتری یک شخص یا چیز است، چرا که هنگام شمردن افراد برتر، ابتدا انگشت کوچک (خنصر) را خم میکنند. همچنین امروزه در فرهنگ عامه جهانی، نماد پیمان دوستانه (Pinky promise) است.
جمعبندی و توضیح کامل خنصر
واژه «خنصر» یک اسم مفرد عربی (معمولاً مؤنث سماعی) است که به فرهنگ لغات فارسی وارد شده و دقیقاً به معنای انگشت پنجم یا همان انگشت کوچک دست و پا است. این واژه در کنار نامهای دیگر انگشتان مانند ابهام (شست)، سبابه (اشاره)، وسطی (میانی) و بنصر (انگشت حلقه) منظومه نامگذاری انگشتان را در متون کهن، فقهی و پزشکی تشکیل میدهد.
اگرچه خود واژه خنصر در متن قرآن کریم نیامده، اما در احادیث، روایات و متون فقهی (مانند آداب به دست کردن انگشتر در انگشت خنصر یا بنصر) کاربرد فراوانی دارد. در ادبیات فارسی نیز اصطلاحات کنایی ظریفی مانند «عقد خناصر» از آن مشتق شده که به معنای در صدر قرار گرفتن و مایه افتخار بودن است؛ زیرا هنگام شمارش بزرگان، ابتدا انگشت کوچک را جمع میکنند.