یعنی چه
این عبارت یک ترکیب وصفی عربی است که بهصورت تحتاللفظی یعنی «زنِ جگرخوار». در اصطلاح و کاربرد مذهبی و تاریخی، کنایه از بیرحمی شدید، سنگدلی، خونریزی و کینهتوزی مفرط است.
تلفظ
این کلمه بر اساس قواعد زبان عربی بهصورت «آکِلَةُ الأَکْباد» تلفظ میشود که از دو بخش «آکِلَة» (خورنده/مؤنث) و «الأَکباد» (جگرها) تشکیل شده است.
در جدول
اگر در جدولهای کلمات متقاطع با سؤالاتی نظیر «لقب هند همسر ابوسفیان»، «جگرخوار» یا عبارتی ۱۱ حرفی با این مفهوم مواجه شدید، پاسخ دقیق آن «آکله الاکباد» است.
به انگلیسی
در برگردان انگلیسی بیشتر از اصطلاح تحتاللفظی Liver-eater استفاده میشود، اما برای رساندن مفهوم کنایی آن میتوان از کلماتی که به بیرحمی و قساوت اشاره دارند نیز بهره برد.
به عربی
این ترکیب اصالتاً عربی است؛ «آکلة» اسم فاعل مؤنث از ریشه (أ-ک-ل) به معنی زنِ خورنده و «أکباد» جمع کلمه «کَبِد» به معنی جگرها است.
به فارسی
معادلهای مستقیم فارسی این اصطلاح، واژههای «جگرخوار» و «جگرخواره» هستند. در متون ادبی و کهن فارسی، این کلمه در معنای کناییِ فرد بسیار قسیالقلب، کینهتوز، وحشی و انتقامجو به کار میرود.
در قرآن
ترکیب واژگانی «آکله الاکباد» در قرآن وجود ندارد. اگرچه ریشههای آن (مانند کلمه کبد) در قرآن دیده میشود، اما شهرت اصلی این اصطلاح مربوط به متون روایی، تاریخی و زیارتنامهها (مانند زیارت عاشورا در عبارت «وَ ابْنُ آکِلَةِ الأَکْبادِ») است.
نماد چیست
این عبارت نماد فرهنگی و تاریخیِ نهایت بیرحمی و دشمنی سرسختانه با خاندان پیامبر اسلام (ص) است. این لقب تاریخی به طور خاص به «هند بنت عتبه» (همسر ابوسفیان و مادر معاویه) اشاره دارد که در جنگ احد دستور داد شکم حضرت حمزه (ع) را بشکافند و جگر او را به دندان کشید.
جمعبندی و توضیح کامل آکله الاکباد
عبارت «آکله الاکباد» یک ترکیب وصفی اصیل عربی به معنای «زن جگرخوار» است که وارد ادبیات تاریخی و مذهبی فارسی شده است. این اصطلاح از نظر لغوی از دو واژه «آکلة» (خورنده) و «اکباد» (جگرها) ساخته شده و در ادبیات کنونی به عنوان کنایهای از سنگدلی، بیرحمی و کینهتوزی عمیق به کار میرود.
شهرت اصلی این واژه ریشه در وقایع جنگ احد دارد؛ جایی که هند، همسر ابوسفیان، به دلیل کینه شدیدی که از مسلمانان داشت، دستور داد سینه حضرت حمزه سیدالشهدا (ع) را بشکافند و جگر او را بیرون بیاورند تا آن را به دندان بجود. این رفتار وحشیانه سبب شد که وی در تاریخ به هند جگرخوار یا همان آکله الاکباد معروف شود.
این عبارت اگرچه در قرآن کریم نیامده است، اما در متون روایی و مذهبی شیعه، به ویژه در متن زیارت عاشورا به عنوان لقبی با بار منفی شدید برای اشاره به تبار و ریشه بنیامیه و دشمنان اهل بیت استفاده شده است و در حل جدول نیز به عنوان یک پاسخ ۱۱ حرفی کاربرد دارد.