تسفع یعنی چه؟ راهنمای تلفظ و مفهوم آن در قرآن و جدول

جمع‌بندی و توضیح کامل تسفع

واژه «تسفع» یک مصدر عربی از ریشه «س-ف-ع» است که در زبان فارسی کاربرد عمومی و رایجی ندارد و بیشتر در متون کهن لغوی، تفسیرهای دینی و واژه‌نامه‌های تخصصی دیده می‌شود. این واژه دو جنبه معنایی کاملاً متمایز دارد؛ یکی به معنای گرم شدن در کنار آتش در روزهای سرد و دگرگون شدن رنگ پوست بر اثر حرارت (برنزه شدن)، و دیگری که متأثر از ریشه ثلاثی آن است به معنی ضربه زدن، سوزاندن و کشیدن شدید موی پیشانی با قهر و غلبه.

اگرچه خود ساختار «تسفع» در قرآن مجید به کار نرفته است، اما ریشه آن در سوره علق برای توصیف عاقبت طغیان‌گران و کشیده شدن آن‌ها از موی پیشانی به سوی عذاب استفاده شده است. از این رو، این کلمه در بستر ادبیات دینی بیشتر تداعی‌کننده تسلط کامل و قهر الهی بر ستمکاران است، در حالی که در لغت‌نامه‌های کلاسیک مانند دهخدا بر وجهِ آرامش‌بخشِ آن یعنی پناه بردن به گرمای آتش تاکید شده است.