یعنی چه
دگرگون ساختن به معنای ایجاد تغییرات اساسی و بنیادی در ظاهر، باطن یا کیفیت یک شیء، پدیده یا حالت است؛ به طوری که به وضعیتی کاملاً متفاوت از گذشته تبدیل شود و متبدل، متحول یا منقلب گردد.
تلفظ
این عبارت از نظر آوایی به صورت دِگَركون ساختَن (degar-gūn sāxtan) تلفظ میشود که دگر مخفف دیگر و گون به معنی شکل و حالت است.
در جدول
در حل جدول کلمات متقاطع، برای این عبارت ۱۱ حرفی معادلهایی چون تغییر دادن، متحول کردن، متبدل کردن، مسخ کردن یا منقلب ساختن پذیرفته است.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی با توجه به میزان و شدت تغییر، از واژههای مختلفی استفاده میشود که در این میان واژه transform به تغییرات عمیق و ساختاری اشاره دارد.
به عربی
در زبان عربی افعالی نظیر غَیّرَ، حوَّلَ و بدَّلَ نزدیکترین معادلهای فعلی برای رساندن مفهوم دگرگون ساختن هستند.
به فارسی
عبارت دگرگون ساختن یک مصدر مرکب اصیل فارسی است. واژگان همخانواده و جایگزین فارسی آن شامل دگرگون، دگرگونی، دگرگونه، دگرگشت، دگردیس و دگرگونساز هستند که همگی از ریشه قدیمی «دگر» (دیگر) و «گون» (پسوند حالت و شکل) ساخته شدهاند.
نماد چیست
در نشانهشناسی و ادبیات، دگرگون ساختن با نماد «ققنوس» (تولد دوباره از خاکستر) و «پروانه» (دگردیسی و سیر از کرم به پروانه) شناخته میشود. این مفهوم نماد عبور از وضعیت کهنه و سنتی به وضعیت کاملاً نو، پویا و پیشرفته است.
جمعبندی و توضیح کامل دگرگون ساختن
عبارت «دگرگون ساختن» یک مصدر مرکب اصیل و فصیح در زبان فارسی است که از ترکیب دو جزء «دگرگون» (به معنی به رنگ و شکل دیگر) و فعل «ساختن» پدید آمده است. این واژه به هر نوع تغییر عمیق، بنیادی و ساختاری در ماهیت، صورت یا کیفیت پدیدهها اشاره دارد؛ به طوری که وضعیت جدید شباهت چندانی با وضعیت اولیه نداشته باشد.
این اصطلاح در حوزههای مختلف ادبی، فلسفی و اجتماعی کاربرد گستردهای دارد. در ادبیات عرفانی و روانشناسی، دگرگون ساختن معمولاً به معنای تحول درونی، عبور از خودِ قدیمی و دستیابی به مرتبهای والاتر است که در نشانهشناسی با نمادهایی همچون دگردیسی پروانه یا برآمدن ققنوس از خاکستر نمایش داده میشود.
اگرچه خود این ترکیبِ فارسی به صورت مستقیم در متون کهن مذهبی مانند قرآن نیامده است، اما مفاهیم مترادف آن در زبان عربی (مانند تغییر و تحویل) در آیات مشهوری چون آیه ۱۱ سوره رعد به کار رفتهاند تا بر اهمیت تحولات ارادی و دگرگون کردن سرنوشت جوامع انسانی توسط خود آنها تاکید کنند.