یعنی چه
عبارت «عبوس و ترشرو» برای توصیف افرادی به کار میرود که حالتی جدی، ناراحت یا بداخلاق دارند. این صفت نشاندهنده ناخشنودی و سختگیری فرد در برخورد با دیگران است و چهرهای بیخنده و منقبض را تداعی میکند.
تلفظ
واژه «عبوس» به صورت (عَبوس) و واژه «ترشرو» به صورت (تُرُشرو) تلفظ میشود که در ترکیب با واو عطف خوانده میشوند.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، پاسخ این عبارت دقیقاً خود «عبوس و ترشرو» با ۱۰ حرف است. همچنین کلماتی مانند اخمو، بدعنق، کجخلق و دژم نیز به عنوان جایگزین استفاده میشوند.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی واژگان متعددی برای رساندن این مفهوم وجود دارد که بر اساس میزان شدت بدخلقی یا فرم چهره انتخاب میشوند.
به فارسی
در زبان فارسی اصیل و فرهنگ لغات، واژههایی چون اخمو، گرفته، بدخلق، بداخم، کجخلق و دژم به عنوان معادلهای دقیق این صفت ترکیبی شناخته میشوند.
در قرآن
ریشه این واژه در قرآن کریم به کار رفته است؛ از جمله در آیه ۱۰ سوره انسان که روز سخت قیامت مجازاً «عَبُوساً» خوانده شده، و آیه اول سوره عبس («عَبَسَ وَتَوَلَّىٰ») که به معنای چهره درهم کشیدن و روی گرداندن است.
نماد چیست
در فرهنگ و ادبیات فارسی، «سرکه» به دلیل مزه ترش آن مظهر ترشرویی است (اصطلاح سرکهفروختن). همچنین در نمادشناسی عامیانه، حیواناتی مانند جغد گاهی به دلیل فرم چهره، نماد گوشهگیری و عبوسی هستند.
جمعبندی و توضیح کامل عبوس و ترشرو
ترکیب وصفی و کنایی «عبوس و ترشرو» یکی از پرکاربردترین تعابیر در زبان فارسی برای توصیف افراد اخمو، بدعنق و ناخشنود است. این عبارت از دو بخش تشکیل شده است: «عبوس» که ریشهای عربی دارد و صیغه مبالغه از ماده عبس به معنای بسیار روی درهم کشیدن است، و «ترشرو» که یک صفت مرکب ناب فارسی است و به زیبایی چهره فرد بدخلق را به کسی تشبیه میکند که چیز ترشی چشیده و صورتش منقبض شده است.
این مفهوم هم در ادبیات عامیانه و هم در متون دینی جایگاه ویژهای دارد؛ به طوری که در قرآن کریم هم برای توصیف حالت اخم کردن و هم به عنوان مجاز برای نشان دادن سختی و هولناکی روز قیامت به کار رفته است. در ادبیات فارسی نیز این واژه در مقابل صفاتی چون خوشرویی، لطافت و گشادهرویی قرار میگیرد و کنایههایی مانند سرکهفروختن برای آن وضع شده است.