یعنی چه
مستولی شونده صفت فاعلی و ترکیبی است که برای توصیف یک نیرو، احساس، تفکر یا قدرت در حال گسترش به کار میرود؛ مشحصاً به ویژگیِ چیزی اشاره دارد که بر موقعیت، ذهن، یا سرزمینی کاملاً مسلط میشود و بر آن سایه میاندازد.
تلفظ
این ترکیب از واژه عربی «مُستَولی» (اسم فاعل از باب استفعال) و پسوند فاعلی فارسی «شونده» ساخته شده است.
در جدول
در حل جدول کلمات متقاطع، برای این راهنما معمولاً خودِ کلمه «مستولی شونده» (۱۱ حرف) یا مترادفهای آن نظیر چیره شونده مد نظر قرار میگیرد.
به انگلیسی
در متون و کاربردهای معاصر انگلیسی، بسته به لحن متن از کلماتی که نشاندهنده نفوذ تدریجی یا غلبه مطلق هستند استفاده میشود.
به عربی
بخش اول این کلمه مستقیماً از ریشه عربی «و ل ی» و باب استفعال (استیلاء) گرفته شده است.
به فارسی
معادلهای اصیل و روان فارسی این عبارت شامل تعابیری همچون حاکم شونده، فایق شونده و چیرگییاب است.
نماد چیست
در مفاهیم سنتی و متون ادبی، این واژه نماد یک نیروی مهارناپذیر (مانند خشم، ترس، ظلمت یا عشق) است که کنترل اوضاع را کاملاً از دست انسان خارج کرده و بر روح یا جسم مسلط میشود.
جمعبندی و توضیح کامل مستولی شونده
عبارت «مستولی شونده» یک ترکیب واژگانی صفت فاعلی است که از ادغام اسم فاعل عربی «مستولی» (از ریشه و ل ی) و پسوند فاعلی فارسی «شونده» تشکیل شده است. این اصطلاح دقیقاً به معنای چیره شونده، غالب شونده و هر آن چیزی است که به تدریج نفوذ خود را گسترش داده و بر یک محیط، ذهن یا وضعیت مسلط میشود.
در کاربردهای ادبی و فلسفی، این کلمه معمولاً بار معنایی قدرتمند و فراگیری دارد؛ به طوری که نشاندهنده نیروهای مهارناپذیر طبیعی یا احساسی مانند سیل، طوفان، عشق یا ترس است که اختیار را از فرد سلب میکنند. اگرچه خود این ترکیب در قرآن نیامده، ریشه آن کاربردهای فراوانی در زبان عربی و متون اسلامی دارد.
در زبانهای دیگر مانند انگلیسی، مفاهیمی همچون Pervasive یا Dominating نزدیکترین برگردانها به این واژه هستند که به خوبی انتقالدهنده مفهوم نفوذ تدریجی اما مطلق و حاکم شونده بر یک کل میباشند.