تلفظ
این عبارت به صورت مصوتهای کوتاه و بلند [ne-qāb bar-bas-tan] تلفظ میشود.
در جدول
پاسخ دقیق برای طراحان جدول کلمه «نقاب بربستن» با ۱۰ حرف است. معادلهای دیگر آن رخ پوشاندن یا مستور شدن است.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای رساندن این مفهوم از افعالی مانند veil (حجاب و پرده افکندن) یا mask (ماسک زدن) استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی واژههای تنقب و تقنع دقیقاً به معنای رویپوش و نقاب بستن بر چهره هستند.
به فارسی
در زبان فارسی اصیل و متون ادبی، معادلهای این واژه شامل رخ پوشاندن، در پرده شدن، مستور شدن، روبند بر رخ افکندن و پنهانکاری کنایی است.
در قرآن
ترکیب «نقاب بربستن» و واژه «نقاب» در قرآن نیامدهاند؛ اما مفاهیم همسو با پوشش چهره و حجاب مانند «جلابیب» (آیه ۵۹ سوره احزاب) و «خُمُر» (آیه ۳۱ سوره نور) پدیدار شدهاند. واژه همریشه «فَنَقَّبُوا» در آیه ۳۶ سوره ق نیز به معنی سیر و کاوش است و ربطی به این واژه ندارد.
نماد چیست
در ادبیات عرفانی و غنایی فارسی، نقاب بربستن نماد مستوری، شرم و حیای معشوق، عدم تجلی ذات حق و همچنین وجود حجاب میان عاشق و معشوق است که مانع دیدن حقیقت میشود؛ همانطور که سعدی میفرماید: «پریروی از نظر غایب نگردد / وگر صدبار بربندد نقابی».
جمعبندی و توضیح کامل نقاب بربستن
اصطلاح «نقاب بربستن» یک مصدر مرکب کنایی و ادبی در زبان فارسی است که از ترکیب واژه عربی «نقاب» (روپوش چهره) و واژه خالص فارسی «بربستن» ساخته شده است. معنی ظاهری و سطحی آن پوشاندن صورت با نقاب، روبنده یا ماسک است؛ اما در متون کهن و نظم و نثر پارسی، بیشتر در معنای کنایی آن یعنی غایب شدن از نظرها، مخفی کردن هویت واقعی و پنهانکاری به کار میرود.
این عبارت در اشعار شاعران بزرگ مانند سعدی و حافظ، تداعیکننده مفهوم حجاب میان انسان و حقیقت یا دوری معشوق از چشم عاشق است. در کاربردهای امروزی نیز این واژه به شکل مجازی برای توصیف افرادی که ظاهر و باطن متفاوتی دارند یا حقیقت امر را پنهان میکنند، به کار میرود.