یعنی چه
واژه «دبیروار» به معنی رفتار، حالت یا شیوهای است که شبیه به دبیران، منشیان و کاتبان باشد. این کلمه بهویژه اشاره به طرز نشستن، تمرکز و وقار نویسندگان در زمان تحریر و نگارش دارد.
تلفظ
این واژه از ترکیب کلمه «دَبیر» (به فتح دال) و پسوند شباهت «وار» ساخته شده است و به صورت دَبیرْوار تلفظ میشود.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، پاسخ دقیق این کلمه خودِ «دبیروار» است که از ۷ حرف تشکیل میشود. همچنین کلماتی مانند دبیرانه نیز ممکن است به عنوان معادل مد نظر باشند.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای رساندن مفهوم شیوه و سبک کاتبان یا ویژگیهای مربوط به امور دیوانی و منشیگری از این واژهها استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی برای اشاره به رفتار یا حالتی که به سبک نویسندگان و دیوانسالاران است، از اصطلاح کاتبی یا تعابیری مشابه استفاده میکنند.
به فارسی
این واژه اصالت کاملاً فارسی دارد و از ریشه پارسی میانه (dipīr) به همراه پسوند تشبیه ساخته شده است. معادلها و مترادفهای روان آن در زبان فارسی امروزی دبیرانه و منشیوار هستند.
نماد چیست
این واژه نماد اصطلاحی مستقلی در فرهنگها ندارد؛ اما در ادبیات کلاسیک کنایه از تمرکز، نظم، وقار اداری و آیین مخصوصی است که منشیان هنگام نوشتن به خود میگرفتند.
جمعبندی و توضیح کامل دبیروار
واژه «دبیروار» یک صفت یا قید کیفی کاملاً فارسی است که از ترکیب واژه «دبیر» (به معنی نویسنده، کاتب و منشی) و پسوند تشبیه «وار» (به معنی مانند و بسان) ساخته شده است. این کلمه در اصطلاح به معنای «همانند دبیران و به شیوه منشیان» به کار میرود و بیشتر به رفتار، تمرکز و بهویژه طرز نشستن باوقار نویسندگان در زمانهای گذشته هنگام تحریر متن اشاره دارد.
اگرچه این واژه در بسیاری از فرهنگهای لغت معاصر به صورت یک مدخل مستقل و گسترده ثبت نشده و کاربرد آن در زبان روزمره بسیار نادر یا نامطمئن تلقی میشود، اما شواهد کاربرد آن در متون کهن مانند لغتنامه دهخدا وجود دارد؛ چنانکه در عبارتی آمده است: «ملوک را نشاید که کاغذ بر سر زانو گیرند و دبیروار نشینند». این نمونه به خوبی نشاندهنده بار معنایی واژه در بازنمایی نظم و آیین نگارش سنتی است.