معنی
جالیز به زمین یا کشتزاری گفته میشود که در آن محصولات صیفی مانند هندوانه، خربزه، خیار، طالبی و انواع سبزیجات کشت میشود. این واژه در واقع اشاره به محل پرورش گیاهان بوتهای دارد.
یعنی چه
عبارت جالیز در اصطلاح کشاورزی به معنای قطعه زمینی است که به صیفیکاری اختصاص یافته است. این کلمه دگرگونشده و صورت دیگری از واژه «پالیز» در زبان فارسی است که بر اثر تحول آوایی تغییر شکل یافته است.
مترادف
واژههای پالیز و فالیز نزدیکترین هممعنیها به این کلمه هستند. همچنین در کاربردهای عمومیتر و محلی، کلماتی مانند بستان و لته نیز به عنوان مترادف به کار میروند.
تلفظ
تلفظ صحیح این واژه به صورت «جالیز» (jā-līz) با فتح حرف جیم و سکون حروف لام، یاء و زاء است.
در جدول
در کلمات متقاطع، در پاسخ به راهنمای «کشتزار صیفیجات»، واژه ۵ حرفی «جالیز» یا کلمه هممعنی آن «پالیز» قرار میگیرد.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی بسته به نوع محصول غالب، از اصطلاحات متفاوتی برای توصیف جالیز استفاده میشود.
به ترکی
در زبان ترکی واژه «بستان» به طور گسترده برای اشاره به محل کشت صیفیجات به کار میرود.
نماد چیست
واژه جالیز در نشانهشناسی ادبی و سنتی، نماد مفهوم انتزاعی خاصی نیست، اما به طور عام دلالت بر برکت خاک، حاصلخیزی زمین، سختکوشی کشاورزان و صفای زندگی روستایی دارد.
جمعبندی و توضیح کامل جالیز
واژه «جالیز» یکی از کلمات اصیل و کهن در زبان فارسی است که ریشه در واژه اوستایی و پهلوی «پالیز» دارد. برخلاف برخی باورهای قدیمی که آن را معرب میدانستند، این واژه بر اثر یک تحول آوایی درونزبانی و تبدیل حرف «پ» به «ج» پدید آمده است و مستقیماً به زمینهای اختصاصیافته برای کاشت صیفیجات اشاره دارد.
در فرهنگ کشاورزی ایران، جالیز اهمیت بالایی داشته و محصولاتی نظیر هندوانه، خربزه، طالبی و خیار از دستاوردهای اصلی آن هستند. کلمات همخانوادهای مانند جالیزکار و جالیزبان نشاندهنده پیوند عمیق این واژه با ابعاد شغلی و اجتماعی زندگی روستایی در تاریخ ایران است.