یعنی چه
استنقذ یک فعل عربی از باب استفعال است که در زبان و ادبیات فارسی نیز به کار میرود. این واژه به معنای خلاص کردن، رها ساختن، مسترد کردن و بیرون کشیدن کسی یا چیزی از وضعیت خطرناک یا از دست غاصب است.
تلفظ
این کلمه در اصلِ عربی به صورت فعل ماضی «اِسْتَنْقَذَ» تلفظ میشود که در متون فارسی معمولاً به صورت مصدر آن یعنی «استنقاذ» یا به صورت ریشه مکتوب به کار میرود.
در جدول
در جدولهای متقاطع کلماتی نظیر رهانیدن، خلاص کردن، بازپس گرفتن و مسترد کردن به عنوان راهنما برای این واژه ۶ حرفی استفاده میشوند.
به انگلیسی
با توجه به بافت متن، معادلهای انگلیسی آن به رهایی از خطر یا بازپسگیری یک حق اشاره دارند.
به عربی
این کلمه خود ریشه عربی دارد و از باب استفعال است. افعال هممعنی آن در عربی به تلاش برای رهایی اشاره میکنند.
به فارسی
دقیقترین برگردانهای فارسی برای این واژه، افعال ترکیبی مانند «نجات دادن»، «خلاص کردن» و «پس گرفتن» هستند.
نماد چیست
این واژه نماد تصویری یا نشانه خاصی در هنر ندارد، اما در ادبیات عرفانی و دینی نمادی از خروج از ورطه غفلت، عذاب و دستیابی به رستگاری و هدایت الهی به شمار میرود.
جمعبندی و توضیح کامل استنقذ
واژه «استنقذ» یک فعل عربی از ریشه «ن-ق-ذ» و از باب استفعال است که وارد ادبیات فارسی شده است. مفهوم اصلی این کلمه صرفاً یک نجات ساده نیست، بلکه به معنای تلاش و تکاپو برای رها کردن کسی یا بازپس گرفتن چیزی از موقعیتی سخت یا از دست فردی دیگر است.
این کلمه در قرآن کریم (آیه ۷۳ سوره حج) نیز به کار رفته است؛ جایی که اشاره میشود معبودان باطل حتی توانایی بازپس گرفتن (لا یستنقذوه) چیزی را که مگس از آنها ربوده است، ندارند. در ادبیات فارسی و متون کهن، مصدر آن یعنی «استنقاذ» کاربرد بیشتری دارد.