یعنی چه
سفاقة یک مصدر عربی است که دو معنای اصلی دارد؛ یکی در رفتار به معنی بیشرمی، پررویی و گستاخی (سخترو شدن) و دیگری در اشیاء به معنی ضخامت، صلابت و سخت شدن جامه و پارچه.
تلفظ
این واژه به صورت سَفاقَة (با فتح سین) تلفظ میشود و در زبان فارسی معمولاً تاء تأنیث آن به هاء بیان حرکت تبدیل شده یا به صورت سفاقت خوانده میشود.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، واژه سفاقة دقیقاً ۵ حرف دارد و به عنوان پاسخ برای راهنماهای 'بیشرمی'، 'گستاخی' یا 'ضخامت پارچه' کاربرد دارد.
به انگلیسی
برای ابعاد رفتاری آن از واژههایی چون Impudence و Insolence و برای معنای مادی آن (ضخامت جامه) از واژه Thickness استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی فصیح، این مفهوم بیشتر با حرف صاد به صورت 'صَفَاقَة' نوشته میشود و مترادف با الوقاحة و الجرأة الزائدة است.
به فارسی
معادلهای دقیق فارسی این واژه شامل بیشرمی، پررویی، گستاخی، شوخچشمی، سترگی و ضخامت (در خصوص جامه) هستند.
در قرآن
واژه سفاقة یا مشتقات مستقیم آن از ریشه (س ف ق) در متن قرآن کریم به کار نرفتهاند، هرچند مفاهیم نزدیکی مانند فسق یا بیحیایی با واژگان دیگر مطرح شدهاند.
نماد چیست
در ادبیات و فرهنگ عامه، این کلمه بار معنایی کاملاً منفی دارد و نمادی از زیر پا گذاشتن ادب، حیا و هنجارهای اخلاقی و اجتماعی به شمار میرود.
جمعبندی و توضیح کامل سفاقة
واژه «سفاقة» یک مصدر ثلاثی مجرد از ریشه عربی (س ف ق) است که در متون کهن لغوی و ادبی فارسی ثبت شده، اما در زبان فارسی امروز بسیار کمتکرار و مهجور است. این کلمه دو وجه معنایی متمایز دارد؛ در معنای مادی به ضخیم، سخت و بیروزن شدن پارچه و جامه اشاره دارد و در معنای رفتاری و انتزاعی، به مجاز برای انسان سختروی، به مفهوم بیشرمی، وقاحت، پررویی و گستاخی به کار میرود.
نکته مهم در بررسی این واژه، همپوشانی آن با ریشه (ص ف ق) است. به دلیل نزدیکی مخرج صوتی حروف «س» و «ص»، در بسیاری از لغتنامههای قدیمی هر دو شکل «سفاقة» و «صفاقة» به یک معنی ضبط شدهاند، هرچند در عربی فصیح مدرن شکل دوم رایجتر است. همچنین باید مراقب بود این کلمه با واژه پزشکی «صِفاق» (به معنی پرده شکمی) اشتباه گرفته نشود.