یعنی چه
واژه نزاعه (در اصل نَزّاعَة) صیغه مبالغه از ریشه عربی «نزع» است. این کلمه به معنای نیرو یا عاملی است که چیزی را با شدت، قوت و خشونت زیاد برمیکند، میرباید یا جدا میسازد. در لغتنامهها در بافت مصدری به معنای خصومت در حق یا اشتیاق به سوی کسان نیز آمده است.
تلفظ
در قرائت قرآنی و فصیح عربی، این واژه با تشدید روی حرف زاء به صورت «نَزّاعَة» تلفظ میشود. در صورت مصدری نیز به صورت «نَزاعَة» خوانده میشود.
در جدول
پاسخ دقیق برای طراحان جدول کلمه ۵ حرفی «نزاعه» است که به عنوان راهنما معمولاً با عباراتی چون «برکننده»، «جداکننده» یا «آتش سوزاننده در قرآن» مطرح میشود.
به انگلیسی
در برگردان انگلیسی بر اساس بافت مبالغهای واژه، کلماتی که مفهوم کندن و جدا کردن با شدت را میرسانند استفاده میشوند.
به عربی
این واژه اصالتاً عربی است و در معجمهای عربی به معنای مؤنثِ «نَزَّاع» (بسیار کننده و جداکننده) ثبت شده است.
به فارسی
معادلهای دقیق فارسی این واژه شامل کلماتی چون برکننده، کَننده، جداکننده با زور، رباینده و متمایلشونده است.
در قرآن
این کلمه یکبار در قرآن کریم در سوره معارج آمده است. عبارت «نَزَّاعَةً لِّلشَّوَىٰ» توصیفکننده جهنم (لظی) است؛ آتشی که از شدت حرارت و سوزانندگی، پوست سر و اندامها را به شدت برمیکند و جدا میسازد.
نماد چیست
واژه نزاعه در ادبیات عامه نماد مستقلی نیست، اما در فرهنگ قرآنی و متون تفسیری، نمادی راسخ از شدت عذاب الهی، سوزانندگی بیرحمانه و جدایی مطلق انسان از دلبستگیهای مادی دنیا به شمار میرود.
جمعبندی و توضیح کامل نزاعه
واژه «نزاعه» ریشهای کاملاً عربی (ن-ز-ع) دارد و در زبان فارسی معیار به صورت مستقل کاربرد عام ندارد، بلکه بیشتر در متون تفسیری، ادبی و جداول کلمات متقاطع دیده میشود. این کلمه صیغه مبالغه است و به هر نیرو یا عاملی اشاره دارد که با شدت و خشونت فراوان چیزی را از جای خود برمیکند یا جدا میسازد.
شهرت اصلی این لفظ به دلیل کاربرد بلاغی و تصویری آن در آیه ۱۶ سوره معارج است که در آنجا به عنوان صفت آتش جهنم به کار رفته و نشاندهنده آتشی است که پوست را از گوشت و استخوان جدا میکند. ارتباط این کلمه با واژه «نزاع» (به معنی جنگ و دعوا) صرفاً در همریشه بودن آنهاست و معنای کاربردی متفاوتی دارد.