یعنی چه
این عبارت یک ترکیب وصفی عربی و قرآنی است که به قدرت مطلقه، حاکمیت بیشریک و تدبیر امور جهان توسط پروردگار اشاره دارد. عرش در فرهنگ اسلامی مظهر قدرت و احاطهٔ الهی است.
تلفظ
تلفظ صحیح این ترکیب با کسر ذال و سکون لام و راء به صورت «ذِیالْعَرْش» انجام میشود.
به انگلیسی
در ترجمههای انگلیسی قرآن کریم، این صفت الهی غالباً به معنای صاحب، مالک یا پروردگار عرش ترجمه میشود.
به عربی
این ترکیب اصالتاً عربی است و در متن قرآن به صورتهای «ذو العرش» و «ذی العرش» متناسب با نقش نحوی آن به کار رفته است.
به ترکی
در زبان ترکی استانبولی برای انتقال مفهوم این واژه از ترکیباتی به معنی صاحب یا پروردگار عرش استفاده میشود.
به فارسی
برگردان دقیق فارسی این عبارت «صاحبِ تخت پادشاهی» یا «دارندهٔ عرش» است که مجازاً به معنی فرمانروای مقتدر کل عالم هستی و ذات باریتعالی به کار میرود.
در قرآن
این تعبیر در قرآن کریم به عنوان صفتی برای خداوند متعال آمده است؛ مانند آیه ۱۵ سوره غافر (رَفِیعُ الدَّرَجَاتِ ذُو الْعَرْشِ) و آیه ۲۰ سوره تکویر (ذِی قُوَّةٍ عِنْدَ ذِی الْعَرْشِ مَکِینٍ) که به جایگاه والای فرستادهٔ وحی نزد خداوندِ صاحب عرش اشاره دارد.
نماد چیست
در تفاسیر دینی و عرفانی، «عرش» بالاترین مرتبه از عالم هستی و مظهر تدبیر امور خلق است. بنابراین، «ذیالعرش» نمادی از احاطهٔ کامل خداوند بر تمام مقدرات و مخلوقات مادی و معنوی به شمار میرود.
جمعبندی و توضیح کامل کلمه ذی العرش
عبارت «ذیالعرش» یک ترکیب وصفی اصیل عربی و از اصطلاحات کلیدی در فرهنگ قرآنی است که از دو واژهٔ «ذی» (به معنی صاحب و دارنده) و «العرش» (به معنی تخت پادشاهی، فرمانروایی یا سقف) تشکیل شده است. این اصطلاح در متون اسلامی به عنوان یکی از صفات و نامهای ویژهٔ خداوند متعال به کار میرود و دلالت بر قدرت بیانتها و حاکمیت مطلق او بر سراسر جهان هستی دارد.
در نگاه مفسران و عارفان، عرش الهی مظهر علم، تدبیر و سلطنت پروردگار بر کل عالم مخلوقات است؛ از این رو، ملقب ساختن ذات باریتعالی به «ذیالعرش» یادآور این حقیقت است که ادارهٔ تمام امور مادی و معنوی جهان در دست قدرت اوست. این واژه در آیاتی از قرآن کریم از جمله در سورههای مبارکه غافر، بروج و تکویر تجلی یافته و بر رفعت مقام و عظمت حاکمیت الهی تاکید میکند.