یعنی چه
واژهٔ لغام در زبان فارسی به معنی ابزار آهنی و تسمهای است که در دهان حیوانات سواری مانند اسب قرار میدهند تا جهت و سرعت حرکت آنها را کنترل کنند. همچنین در منابع لغوی عربی، این واژه به معنای کفِ دهان شتر نیز گزارش شده است.
تلفظ
این واژه در فرهنگهای لغت معتبر فارسی و عربی به صورت لُغام (با ضمهٔ حرف اول) ضبط شده است.
در جدول
در جدولهای متقاطع کلمات، لغام به عنوان پاسخ واژههایی چون دهنه اسب یا افسار کاربرد دارد و کلمهای ۴ حرفی است.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی با توجه به بخشهای مختلف این ابزار کنترل، از واژههای Bridle یا Bit استفاده میشود.
به عربی
واژه لجام در زبان عربی معرّب (عربیشده) همین واژه است. همچنین کلماتی مثل کبح نیز مفهوم مهار کردن را میرسانند.
به ترکی
در زبان ترکی برای اشاره به این ابزار و اجزای مختلف آن از واژگان گمی و دیزگین استفاده میشود.
به فارسی
معادلهای امروزی و رایج این واژه در زبان فارسی مدرن، کلمات لگام، لجام و دهنه هستند که برای مهار حیوانات به کار میروند.
نماد چیست
در ادبیات عرفانی، اخلاقی و تمثیلی فارسی، لغام یا لگام نماد اصلی کنترل کردن خواهشها، مهار نفس اماره و تسلط بر رفتارهای سرکش است.
جمعبندی و توضیح کامل لغام
واژهٔ «لغام» یک واژهٔ کهن فارسی است که ریشه در پارسی باستان و زبان پهلوی دارد. این کلمه در طول تاریخ دچار تغییرات آوایی شده و امروزه بیشتر به صورت «لگام» یا شکل عربیشدهٔ آن یعنی «لجام» در متنها دیده میشود. کاربرد اصلی آن به عنوان ابزاری برای مهار و هدایت چهارپایان به ویژه اسب است.
اگرچه خود کلمه لغام در متن قرآن کریم نیامده است، اما ریشه معرب آن در احادیث اسلامی و همچنین مفاهیم استعاری ادبیات فارسی به وفور یافت میشود. در ادبیات عرفانی، اصطلاحاتی مانند لگام زدن بر نفس به معنی تقوا، خویشتنداری و رام کردن شهوات و هوای نفس سرکش به کار میرود.