یعنی چه
قرموط در اصل نام نوعی گربهماهی (بهویژه گربهماهی آفریقایی) است که به دلیل توانایی زنده ماندن طولانی در خارج از آب شهرت دارد. این واژه در متون کهن لغتنامه به اشیای فشرده یا میوه برخی درختان نیز اطلاق شده و در برخی گویشهای معاصر عربی به عنوان مجاز یا لقب برای افراد کوتاهقد به کار میرود.
تلفظ
این کلمه در زبان عربی و متون کهن به دو صورت قَرْمُوط (با فتح قاف) و قُرْمُوط (با ضم قاف) تلفظ میشود.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، این واژه معمولاً در پاسخ به طراحانی که «نوعی ماهی»، «گربهماهی» یا «ماهی سبیلدار پنجحرفی» را از متون کهن یا عربی طلب میکنند، کاربرد دارد.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی معادل دقیق زیستشناسی آن برای این گونه خاص از ماهیها استفاده میشود.
به عربی
واژه اصالتاً عربی است و در کشورهای عربی بهویژه مصر، برای اشاره به این نوع ماهی در بازار و زیستشناسی کاربرد فراوان دارد.
به فارسی
در زبان فارسی معیار، به این جاندار گربهماهی میگویند. در متون قدیمیتر و لغتنامههایی مانند دهخدا، معادلهایی نظیر سلور یا اسبله نیز برای آن ذکر شده است.
نماد چیست
ریشه لغوی آن به معنی جمع کردن و سفت کردن است. در فرهنگ عامیانه برخی مناطق عربزبان، به دلیل سبک زندگی این ماهی در گلولای کف رودخانهها، گاهی به عنوان نمادی از کارهای مخفیانه، پنهانکاری یا رفتارهای زیرآبی تعبیر میشود.
جمعبندی و توضیح کامل قرموط
واژه «قرموط» یک وامواژه اصالتاً عربی است که به کتابهای لغت فارسی راه یافته است. اصلیترین و رایجترین معنای آن در زیستشناسی، نوعی گربهماهی سبیلدار است که به خاطر مقاومت بالا در محیطهای کمآب شناخته میشود.
این کلمه علاوه بر کاربرد طبیعی، در فرهنگهای زبانی مختلف معانی فرعی نظیر انسان کوتاهقد (در برخی گویشهای محلی) یا مفاهیم لغوی کهن مانند گلوله فشردهشده را به خود گرفته است. در زبان فارسی امروز، این کلمه کاربرد عمومی ندارد و بیشتر در متون کهن، لغتنامهها و به عنوان یک کلمه کلیدی در جدولهای کلمات متقاطع مورد استفاده قرار میگیرد.