یعنی چه
پیمودن یک فعل اصیل فارسی است که چند معنای کاربردی دارد. رایجترین معنای آن طی کردن و پشت سر گذاشتن یک مسافت، زمان یا مرحله است. همچنین در کاربرد قدیمی و رسمی به معنای اندازه گرفتن و سنجیدن مساحت یا مقدار با پیمانه و گز به کار میرود. در ادبیات کهن نیز گاه به معنای نوشیدن باده و مایعات (باده پیمودن) استفاده شده است.
مترادف
واژههایی مانند طی کردن و درنوردیدن در معنای حرکت و عبور از مسیر، و کلماتی چون سنجیدن و اندازه گرفتن در معنای مقایسه و محاسباتی، نزدیکترین هممعنیها به این واژه هستند.
تلفظ
تلفظ این واژه به صورت پِیمودَن (peymūdan) است که بن مضارع آن «پیمای» (peymāy) میباشد.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، در پاسخ به راه رفتن یا اندازه گرفتن، واژه ۶ حرفی «پیمودن» یا معادلهای آن مانند «طی کردن» کاربرد فراوان دارد.
به انگلیسی
بسته به بستر جمله، برای مفهوم عبور و حرکت از کلمات traverse و travel و برای مفهوم سنجش مقدار از measure استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی فعل قَطَعَ و سَلَكَ برای مسافت، و فعل كَالَ یا قَاسَ برای سنجش و مقایسه به عنوان معادل دقیق به کار میروند.
به فارسی
این واژه خود کاملاً پارسی است و ریشه در زبان پارسی میانه (پهلوی) دارد. واژههای سره و اصیل دیگری مانند پوییدن، راه سپردن و فرسودن راه نیز معادلهای دقیق فارسی آن در شعر و ادب هستند.
نماد چیست
در ادبیات عرفانی و معنوی، پیمودن نماد حرکت انسان از جهل به سوی آگاهی و تکامل است. زندگی به یک مسیر و جاده تشبیه میشود و فعل پیمودن نشاندهنده سلوک، پویایی، تلاش مستمر و عبور از سختیها برای رسیدن به مقصد نهایی و کمال مطلوب است.
جمعبندی و توضیح کامل پیمودن
واژه «پیمودن» یکی از افعال ریشهدار و اصیل زبان فارسی است که ریشه آن به زبانهای ایرانی باستان و واژه pati-maH برمیگردد. معنای اولیه و باستانی این فعل بر پایه سنجش، اندازهگیری و محاسباتی مثل وزن و مساحت استوار بوده، اما به مرور زمان معنای آن توسعه یافته و امروزه بیشتر برای حرکت، عبور و طی کردن جاده، زمان یا مراحل زندگی به کار میرود.
این کلمه در ادبیات فارسی از غنای بالایی برخوردار است و همخانوادههای مهمی مانند پیمانه، پیمایش، پیمان و پیما (در واژگانی مثل هواپیما و راهپیما) دارد. در شعر و عرفان اسلامی نیز این واژه بار معنایی عمیقی پیدا کرده و تصویرگر سفر درونی انسان و مجاهدت در راه رسیدن به حقیقت قلمداد میشود.