معنی
واژه مبعوث در لغت به کسی یا چیزی گفته میشود که روانه شده، برانگیخته شده یا برای انجام مأموریتی اعزام شده است. در اصطلاح دینی و اسلامی، این کلمه به طور ویژه برای پیامبران به کار میرود که از سوی خداوند برای هدایت مردم برگزیده و فرستاده شدهاند.
یعنی چه
عبارت مبعوث یعنی برگزیده شدن و فرستاده شدن برای یک هدف بزرگ. وقتی میگویند کسی مبعوث شد، یعنی مسئولیت ابلاغ پیام یا اجرای مأموریتی به او واگذار و حرکت او آغاز شده است.
هم خانواده
این واژهها همگی از ریشه سه حرفی عربی «ب ع ث» مشتق شدهاند و با مفاهیمی مثل برانگیختن، فرستادن و آغاز کردن ارتباط دارند.
در جدول
در حل جدولهای متقاطع، کلمه پنج حرفی مبعوث به عنوان پاسخ برای راهنماهایی نظیر فرستاده، رسول یا برانگیختهشده استفاده میشود.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی با توجه به سیاق متن، از واژههایی که نشاندهنده فرستاده دیپلماتیک یا مأمور رسمی هستند برای ترجمه مبعوث استفاده میشود.
به عربی
این کلمه خود ریشه عربی دارد و در این زبان نیز دقیقاً با همین ساختار اسم مفعول یا با کلماتی هممعنی مانند موفد به کار میرود.
به فارسی
برابرهای پارسی واژه مبعوث شامل کلماتی مانند برانگیخته، فرستاده، روانهشده و گمارده است که در متون ادبی مختلف به جای این لفظ عربی قرار میگیرند.
در قرآن
کلمه مبعوث به صورت جمع (بمبعوثین) در آیاتی مانند آیه ۲۹ سوره انعام به کار رفته که به انکار برانگیخته شدن و رستاخیز مردگان توسط کافران اشاره دارد. همچنین شکل فعلی ریشه آن (بعث) بارها برای فرستادن رسولان ذکر شده است.
جمعبندی و توضیح کامل مبعوث
واژه مبعوث از ریشههای عمیق فرهنگ و ادبیات اسلامی برخوردار است و در اصل به فردی اشاره دارد که برای هدایت، ابلاغ پیام یا اجرای یک مأموریت خطیر برانگیخته و روانه شده باشد. بیشترین کاربرد این کلمه در توصیف پیامبران الهی به ویژه پیامبر اسلام (ص) در روز مبعث است که مأموریت رسالت خود را آغاز کردند.
از سوی دیگر، این واژه در متون قرآنی و کلامی پیوندی ناگسستنی با مفهوم معاد و رستاخیز دارد؛ چرا که برانگیخته شدن مردگان در روز قیامت نیز با همین ریشه توصیف میشود. در کاربردهای معاصر و غیردینی نیز میتوان مبعوث را معادل سفیر، نماینده یا فرستاده ویژهای دانست که مأموریتی رسمی را بر عهده دارد.