یعنی چه
شرابهدار به ویژگی یا صفت جسم، لباس، کلاه یا پردهای اشاره دارد که به آن «شرابه» (منگوله، ریشه، طره یا بندهای تزیینی بافته شده از ابریشم، طلا یا مروارید) آویزان شده باشد. این واژه به معنای آراسته به ریشههای تزیینی و کنگرهدار است.
تنزيل
این کلمه از ترکیب واژهٔ عربی «شَرّابَة» (با تشدید روی را) و پسوند فارسی «دار» ساخته شده است. باید دقت کرد که آن را با واژهٔ «شرابدار» (به معنی ساقی) اشتباه نگرفت.
در جدول
در جدولهای متقاطع، در پاسخ به راهنمای «دارای منگوله یا ریشههای تزیینی»، کلمهٔ هشتحرفی «شرابه دار» یا مترادفهای آن مانند «منگولهدار» استفاده میشود.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای توصیف اشیا یا لباسهایی که با منگوله و ریشههای آویزان تزیین شدهاند، از واژههای Tasseled یا Fringed استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی برای اشاره به این مفهوم از تعابیری همچون ذو شراریب (دارای منگولهها) یا واژه مُهدَّب استفاده میشود.
به ترکی
در زبان ترکی استانبولی، واژه پوسکوللو (Püsküllü) دقیقاً به معنای منگولهدار و ساچاکلی (Saçaklı) به معنای دارای حاشیهٔ ریشهدار است.
نماد چیست
در فرهنگ سنتی و پوشاک باستانی ایران و خاورمیانه، پردهها یا لباسهای شرابهدار نمادی از شکوه، ثروت و اشرافیت بودهاند. از آنجا که این شرابهها غالباً از نخهای زرین، سیمین یا مروارید بافته میشدند، استفاده از آنها نشاندهنده مرتبه بالای اجتماعی یا پادشاهی بود.
جمعبندی و توضیح کامل شرابه دار
واژهٔ «شرابهدار» یک صفت ترکیبی و توصیفی در زبان فارسی است که از ادغام واژهٔ عربی «شَرّابَة» (به معنی منگوله یا ریشهٔ جامه) و پسوند ملکی فارسی «ـدار» شکل گرفته است. این کلمه به هر نوع پارچه، لباس، کلاه یا پردهای اشاره دارد که لبههای آن با رشتهها، منگولهها یا بندهای تزیینیِ بافتهشده آراسته شده باشد. نکتهٔ مهم در ریشهشناسی این واژه، تفکیک دقیق آن از کلمهٔ «شرابدار» (به معنی متصدی نوشیدنی یا ساقی) است؛ چرا که این دو هیچ ارتباط معنایی با یکدیگر ندارند.
در ادبیات و فرهنگ عامه، اشیای شرابهدار همواره تداعیکننده تجمل، هنر دست، و زیبایی بصری بودهاند. در گذشته، به کار رفتن شرابههای ساخته شده از طلا، نقره و مروارید در پوشش شاهان یا پردههای کاخها، این واژه را به نمادی از شکوه، بزرگی و اصالت تبدیل کرده بود. امروزه نیز این صفت بیشتر در زمینهٔ طراحی لباسهای سنتی، صنایع دستی و دکوراسیون کلاسیک کاربرد دارد.