یعنی چه
در اصطلاح فقهی و حقوقی، یمین مردوده سوگندی است که خواهان (مدعی) از خوانده (منکر) مطالبه میکند، اما خوانده از ادای آن خودداری کرده و سوگند را به خود خواهان واگذار میکند تا او با قسم خوردن، ادعایش را به اثبات برساند.
تلفظ
این عبارت به صورت «یَمین» (با فتح یاء) و «مَردودِه» (با فتح میم و سکون راء) تلفظ میشود.
در جدول
در مسابقات و جداول شرح در متن، پاسخ این اصطلاح حقوقی و فقهی ۱۰ حرفی، خودِ عبارت «یمین مردوده» است.
به انگلیسی
در متون حقوقی انگلیسی برای اشاره به این نوع سوگند ارجاعی از عبارات فوق استفاده میشود.
به عربی
این اصطلاح ریشه در فقه اسلامی دارد و در زبان عربی نیز به همین صورت به کار میرود.
به فارسی
معادل دقیق فارسی این ترکیب وصفی، «سوگندِ بازگردانده شده» یا «سوگندِ پسدادهشده» است.
در قرآن
ترکیب وصفی «یمین مردوده» به صورت مستقیم در متن قرآن کریم ذکر نشده است؛ با این حال واژه «یمین» به معنای سوگند یا دست راست در آیات متعددی به کار رفته و مبانی فقهی سوگند و احکام آن در آیین دادرسی اسلام از اصول قرآنی استخراج شده است.
جمعبندی و توضیح کامل یمین مردوده
عبارت «یمین مردوده» یک اصطلاح تخصصی و کاربردی در فقه اسلامی و حقوق مدنی (به ویژه در مبحث آیین دادرسی و اثبات دعوی) است. این واژه زمانی معنا پیدا میکند که در جریان یک دادگاه، مدعی یا همان خواهان هیچ دلیل، سند یا شاهدی برای اثبات ادعای خود نداشته باشد. در این حالت، او میتواند فصل خصومت را به سوگند منکر (خوانده) واگذار کند.
اگر منکر از ادای سوگند امتناع ورزد و طبق مقررات، حق قسم خوردن را دوباره به خودِ مدعی واگذار کند، سوگندی که مدعی برای اثبات حرفش یاد میکند را «یمین مردوده» یا سوگند بازگردانده شده مینامند. این سازوکار فقهی حقوقی، آخرین راهکار قانونی برای تعیین تکلیف و حل و فصل پروندههای بدون مدرک شهودی به شمار میرود.