یعنی چه
مهماننواز به فردی گفته میشود که دوستدار مهمان است و با گشادهرویی، احترام، تفقد و بخشندگی از مسافران و واردشوندگان پذیرایی و دلجویی میکند.
در جدول
در حل جدول کلمات متقاطع، پاسخ اصلی برای این مفهوم خود کلمه «مهمان نواز» با ۹ حرف است، اما بسته به تعداد حروف عباراتی چون غریبنواز، مهماندوست یا مِضیاف نیز به کار میروند.
به انگلیسی
واژه Hospitable رایجترین معادل انگلیسی برای توصیف فرد یا رفتار مهماننوازانه است. صفت Welcoming نیز به معنای خوشآمادگو و پذیرا استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی، کلمه «مِضیاف» به عنوان صیغه مبالغه برای کسی که بسیار مهماننوازی میکند به کار میرود و اصطلاح «حسن الوفادة» به کیفیت بالای پذیرایی اشاره دارد.
به ترکی
در زبان ترکی استانبولی، واژه «Misafirperver» که ترکیبی با ریشه مشترک فرهنگی است، به وفور استفاده میشود. همچنین واژه اصیل ترکی «Konuksever» نیز به همین معناست.
در قرآن
عین کلمه «مهماننواز» در متن قرآن نیامده است؛ اما مصداق عالی و مفهوم آن در سورههای هود و ذاریات در داستان حضرت ابراهیم (ع) بیان شده است؛ آنجا که ایشان با سخاوت فراوان و بدون درنگ، گوسالهای چاق و بریان را برای مهمانان ناآشنای خود (که فرشتگان بودند) آماده ساخت.
نماد چیست
مهماننوازی نماد بارز فرهنگ ایرانی و خاورمیانه است. در جلوههای نمادین، «سفره گشوده»، «فنجان چای و قهوه» و «نان و نمک» مظهر این خصلت هستند. در ادبیات دینی نیز شخصیت حضرت ابراهیم (ع) نماد برتر مهماننوازی شناخته میشود.
جمعبندی و توضیح کامل مهمان نواز
واژه «مهماننواز» یک صفت مرکب اصیل در زبان فارسی است که از دو بخش «مهمان» (با ریشه اوستایی به معنی اقامت گزیدن) و «نواز» (از مصدر نواختن به معنی مهربانی و دلجویی کردن) تشکیل شده است. این اصطلاح در فرهنگ عامه و ادبیات به فردی هویت میدهد که خانه و سفره خود را با اشتیاق به روی دیگران، به ویژه غریبهها و مسافران میگشاید و مایحتاج آنان را با روی خوش فراهم میکند.
این مفهوم فراتر از یک تعارف ساده، یکی از ارکان اصلی اخلاق اجتماعی و هویت فرهنگی در ایران و سایر کشورهای شرقی است. تجلی این رفتار در سنتهای مذهبی و ملی مانند سفرهداری و اکرام واردین نمود پیدا کرده و در متون کهن نمادی از کرامت انسانی، سخاوت و پیوند محکم میان افراد جامعه به شمار میرود.