یعنی چه
واژهٔ ربداء در اصل یک صفت عربی (مؤنث أربد) است که به رنگ غبارآلود، دودی، کدر یا آمیخته به تیرگی اشاره دارد. این کلمه در زبان عربی و متون کهن به شترمرغ مادهٔ خاکستریرنگ نیز اطلاق میشود و در ترکیبات ادبی مانند «داهیه ربداء» به معنای مصیبت و بلای بسیار سخت و تاریک به کار میرود.
تلفظ
تلفظ این واژه به صورت فتح راء، سکون باء و الف ممدوده در پایان (رَبْداء) است.
در جدول
پاسخ این واژه در جدول ۵ حرف دارد. از کلمات همخانوادهٔ آن نیز میتوان برای پاسخهای ۴ حرفی استفاده کرد.
به انگلیسی
بسته به کاربرد واژه در متن، معادلهای انگلیسی آن به رنگ خاکستری-دودی یا به شترمرغ ماده اشاره دارند.
به عربی
این واژه خود ریشهٔ عربی دارد و با واژههایی که مفهوم تیرگی، خاکستری بودن و کدر بودن را میرسانند، قرابت معنایی شدید دارد.
به فارسی
برگردان دقیق این واژه به فارسی شامل صفاتی چون خاکستری تیره، دودی، کدر، غبارآلود و گرفته است.
در قرآن
واژهٔ «ربداء» و ریشهٔ سه حرفی آن (ر-ب-د) به صورت صریح در متن قرآن کریم به کار نرفتهاند. واژههای مشابهی مانند «بداء» (به معنی آشکار شدن) در مباحث کلامی قرآن وجود دارند که از ریشهٔ دیگری هستند و نباید با این کلمه اشتباه شوند.
نماد چیست
در ادبیات کلاسیک، ربداء نماد تیرگی روزگار، اندوه، چهرهٔ دگرگونشده و تیره از خشم، و همچنین وضعیت ناخوشایند و شوم است. علاوه بر این، در طبیعت به عنوان نماد و مظهر شترمرغ ماده شناخته میشود.
جمعبندی و توضیح کامل ربداء
واژهٔ «ربداء» یک صفت ریشهدار عربی از مادهٔ (ر-ب-د) است که به عنوان شکل مؤنث واژهٔ «أربد» شناخته میشود. معنای اصلی و وضعی آن به رنگهای تیره، کدر، دودی و خاکستریگون اشاره دارد که با غبار یا سیاهی آمیخته شده باشد. در کنار این معنای رنگی، در فرهنگ لغات به عنوان نامی برای شترمرغ ماده نیز کاربرد دارد.
این کلمه در ادبیات و متون کهن فراتر از یک رنگ ساده ظاهر شده و در تعابیری مثل «داهیه ربداء» برای توصیف مصیبتهای بسیار سخت، تاریک و کمرشکن به کار رفته است. در اشعار و متون کنایی نیز تغییر رنگ چهره به تیرگی از شدت خشم یا فضای خفقانآور و غمبار را با این واژه یا همخانوادههای آن توصیف میکنند.
اگرچه این کلمه کاربرد مستقیمی در قرآن کریم ندارد، اما در لغتنامههای شاخص فارسی و عربی مانند دهخدا و منتهیالارب جایگاه مشخصی دارد و در مسابقات جدول و واژهشناسی به عنوان یک لغت پنجحرفی با معانی چندگانه (رنگ کدر، شترمرغ ماده، بلای سخت) مطرح میشود.