یعنی چه
تراوید به عنوان فعل (سوم شخص مفرد گذشته) به معنای تراوش کرد، چکید و نشت کرد است. همچنین در مفهوم اسمی به معنای شیره، عصاره یا هر نوع مایعی است که به تدریج از درون یک جسم به بیرون نفوذ کرده و چکیده باشد.
تلفظ
این واژه به صورت تَ-را-وید (tarāvid) تلفظ میشود؛ حرف اول دارای فتحه و واو پیش از یاء مکسور یا ساکن (بسته به گویش کلاسیک و مدرن) تلفظ میگردد.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، واژه «تراوید» به عنوان یک پاسخ ۶ حرفی برای راهنماهایی همچون «تراوش کرد»، «ترشح نمود» یا «خارج شد تدریجی مایع» به کار میرود.
به انگلیسی
بسته به اینکه تراوید را فعل گذشته در نظر بگیریم یا اسم، معادلهای انگلیسی آن شامل واژگانی چون Oozed و Seeped (برای فعل) و Exudate یا Seepage (برای اسم و مفهوم نشت) میشود.
به فارسی
معادلها و جایگزینهای اصیل فارسی این کلمه شامل تراوش، چکیدنیافته، ترشح، نشت و زهیدن است که همگی مفهوم خروج آرام و تدریجی مایعات را میرسانند.
در قرآن
واژه «تراوید» یک کلمه با ریشه پارسی است و در کتاب قرآن به کار نرفته است؛ با این حال، مفاهیمی چون جاری شدن چشمهها یا نشت آب در برخی آیات با معادلهای عربی تصویر شدهاند.
نماد چیست
در ادبیات و عرفان فارسی، تراویدن نماد بروز طبیعی و ناگزیر محتویات درون است؛ همانطور که در ضربالمثل معروف باباافضل کاشانی اشاره شده: «از کوزه همان برون تراود که در اوست»، این واژه تجلی رفتار بیرونی به عنوان آینه ذات آدمی است.
جمعبندی و توضیح کامل تراوید
واژه «تراوید» یک اصطلاح اصیل فارسی از ریشه پهلوی و پارسی میانه است که هم به صورت فعل (گذشته ساده از تراویدن) به معنی نشت کردن و قطرهقطره خارج شدن مایعات به کار میرود و هم به صورت اسمی اشاره به عصاره و شیره تراوششده از یک جسم دارد. این کلمه در متون کهن به زیبایی برای توصیف فرآیندهای طبیعی خروج مایعات استفاده شده است.
در ادبیات و فرهنگ عامه، این واژه فراتر از معنای فیزیکی خود، کاربردی استعاری و نمادین یافته است. تراویدن در شعر فارسی بازتابدهنده تجلی پیدا کردن احساسات پنهان، اشک، عشق و بهویژه خصلتهای درونی انسان است که خواهناخواه روزی به بیرون رسوخ میکنند و حقیقت ذات آدمی را به نمایش میگذارند.