یعنی چه
این عبارت یک ترکیب اضافه (مضاف و مضافالیه) است و به معنای بسیاریِ افراد یک گروه، فراوانیِ نفوس، انبوهی مردم و بالا بودن تعداد انسانها در یک محدوده مشخص به کار میرود که در مباحث علمی به مفهوم تراکم جمعیت نزدیک است.
تلفظ
تلفظ صحیح این ترکیب به صورت «کَثرَتِ جمعیت» (kasrat-e jam'iyyat) است که واژه اول با فتح کلام و سکون ثاء و واژه دوم با فتح جیم و سکون میم و تشدید یاء خوانده میشود.
در جدول
در جدولهای متقاطع کلماتی مانند ازدحام، تکاثر نفوس یا تراکم جمعیت به عنوان پاسخهای مشابه کاربرد دارند، اما خود این عبارت دقیقاً ۹ حرف دارد.
به انگلیسی
در متون علمی و جغرافیایی بسته به بستر متن از واژه Population density برای تراکم و از Overpopulation برای پدیده انفجار یا کثرت مفرط جمعیت استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی مدرن برای اشاره به این پدیده بیشتر از اصطلاح الکثافة السكانية یا الإکتظاظ استفاده میشود.
به فارسی
واژههای کثرت و جمعیت هر دو ریشه عربی دارند. برگردانهای اصیل و جایگزینهای فارسی آن شامل کلماتی چون «انبوهیِ خلق»، «پرجمعیتی»، «فراوانی مردم» و «تراکم نفوس» است.
در قرآن
ترکیب عینی «کثرت جمعیت» در قرآن کریم ذکر نشده است؛ اما ریشه و مفهوم فزونی جمعیت در آیاتی نظیر آیه ۸۶ سوره اعراف «وَاذْكُرُوا إِذْ كُنْتُمْ قَلِيلًا فَكَثَّرَكُمْ» (و به یاد آورید زمانی را که اندک بودید، پس خداوند بر جمعیت شما افزود) و آیه ۶ سوره اسراء به چشم میخورد.
جمعبندی و توضیح کامل کثرت جمعیت
عبارت «کثرت جمعیت» یک ترکیب علمی، اجتماعی و ادبی است که از دو واژه با ریشههای عربی (ک-ث-ر) و (ج-م-ع) ساخته شده است. این اصطلاح در لغتنامههای معتبری چون دهخدا و معین به معنای فراوانی، زیادی و انبوهی افراد در یک جامعه یا مکان خاص تعریف شده و قرابت معنایی بسیار نزدیکی با مفهوم علمی «تراکم جمعیت» دارد.
اگرچه این ترکیب به صورت دقیق و ساختاریافته در متن قرآن کریم نیامده است، اما مفاهیم کلیدی آن یعنی افزایش تعداد نفوس و کثرت عددی انسانها در سورههای مختلف مانند اعراف و اسراء به عنوان یک ویژگی اجتماعی مورد اشاره قرار گرفته است. در زبانهای دیگر نظیر انگلیسی و عربی نیز معادلهای دقیقی برای تبیین ابعاد علمی و آماری این پدیده وجود دارد.