یعنی چه
مطران در سلسلهمراتب کلیسایی، بهویژه در کلیساهای شرقی مانند ارتدوکس و ارمنی، به مقام روحانی بلندپایهای اطلاق میشود که بالاتر از اسقف و پایینتر از بطریق (پاتریارک) قرار دارد.
تلفظ
این واژه در زبان فارسی معمولاً به صورت مُطران یا مِطران تلفظ میشود و ریشه در زبانهای سریانی و یونانی دارد.
در جدول
در جدولهای متقاطع، پاسخ واژه «مطران» ۵ حرف دارد و معمولاً با راهنماهایی چون «اسقف اعظم»، «بزرگ ترسایان» یا «رئیس کاهنان مسیحی» شناخته میشود.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای اشاره به این مقام روحانی از واژه Metropolitan (به ویژه در سنت شرقی) و یا Archbishop استفاده میشود.
به عربی
این کلمه در زبان عربی به صورت مُطران به کار میرود و جمع تکسیر آن «مَطارنه» یا «مَطارین» است؛ همچنین عبارت «رئيس الأساقفة» معادل دقیق مفهومی آن است.
به فارسی
معادلهای دقیق فارسی و رایج این واژه در لغتنامهها شامل «اسقف اعظم»، «بزرگِ ترسایان»، «رئیس اساقفه» و «خلیفه مسیحیان» است.
در قرآن
کلمه مطران در قرآن وجود ندارد. در متن قرآن برای اشاره به عالمان و پیشوایان آیین مسیحیت از واژگان دیگری مانند «قسیسین» (کشیشان) و «رهبان» (راهبان) استفاده شده است.
جمعبندی و توضیح کامل مطران
واژه «مطران» یک کلمه معرب (وارد شده به عربی) است که ریشه در زبان سریانی یا واژه یونانی Metropolitanus دارد. این اصطلاح در سنت مسیحیت، به ویژه در کلیساهای شرقی مانند ارتدوکس، ارمنی و آشوری، برای اشاره به یک مقام روحانی بسیار بلندمرتبه استفاده میشود. از نظر رتبهبندی مذهبی، مطران یک درجه بالاتر از «اسقف» معمولی و یک درجه پایینتر از «بطریق» یا پاتریارک (رهبر کل کلیسا) قرار میگیرد.
در ادبیات کلاسیک فارسی، به ویژه در اشعار شاعرانی چون خاقانی که با اصطلاحات مسیحی آشنایی داشتند، مطران بارها به کار رفته است. در این اشعار، مطران معمولاً در کنار نمادهایی چون چلیپا (صلیب)، دیر، هیکل روم و ریاضتهای مذهبی سخت به تصویر کشیده شده است تا نشاندهنده جایگاه والای مدیریت مذهبی و زهد در آیین مسیحیت باشد.