یعنی چه
این واژه در زبان فارسی به کیفیت مواد شکننده و نازک (مانند نان، بیسکویت یا پوست ظریف) اشاره دارد که به راحتی میشکنند یا خرد میشوند. در هویت دوم خود که ریشه در زبان عربی دارد (تَرَدّی)، به معنای از بلندی افتادن، سقوط کردن و به چاه هلاکت افتادن است.
مترادف
واژههای شکنندگی و ظرافت مربوط به معنای فارسی، و کلمات سقوط و هلاک مربوط به معنای عربی آن هستند.
متضاد
کلمات ضخامت و سفتی ضد معنای فارسی، و کلمات صعود و عروج ضد معنای عربی واژه هستند.
هم خانواده
ترد و تردک همخانوادههای بخش فارسی، و واژگانی چون متردی و رداء از ریشه عربی (ر د ی) هستند.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، با توجه به راهنمای سوال، پاسخ میتواند خود واژه 'تردی' یا مترادفهای آن باشد.
به انگلیسی
بسته به این که منظور تردی خوراکی، شکنندگی فیزیکی یا مفهوم سقوط (عربی) باشد، معادلهای انگلیسی متفاوتی دارد.
به فارسی
برگردان دقیق این واژه در فارسی اصیل شامل 'شکنندگی' و 'تروتازگی' برای حالت فیزیکی، و 'نگونساری' یا 'فروپاشی' برای واژه وامگرفتهشدهٔ عربی است.
در قرآن
واژه فارسی در قرآن نیست، اما صورت عربی آن یعنی 'تَرَدَّىٰ' در آیه ۱۱ سوره لیل آمده است: «وَمَا يُغْنِي عَنْهُ مَالُهُ إِذَا تَرَدَّىٰ» که به معنی سقوط و به چاه هلاکت افتادن است. همچنین مشتق 'المتردیه' در سوره مائده به معنی حیوانی است که از بلندی پرت شده و مرده است.
نماد چیست
در ادبیات و مفاهیم فارسی، تردی نمادی از تروتازگی، کیفیت، و در عین حال ظرافت و آسیبپذیری است. در الهیات و متن قرآن، ریشه عربی آن به عنوان نماد تام هبوط، سقوط اخلاقی یا مادی و عاقبتِ نافرجام گناهکاران شناخته میشود.
جمعبندی و توضیح کامل تردی
واژه «تردی» در زبان و ادبیات فارسی دارای دو هویت و ریشهشناسی کاملاً مجزا است که نباید با یکدیگر اشتباه گرفته شوند. هویت اول و رایجتر آن، یک واژه اصیل فارسی و اسم مصدر از صفت «ترد» است. این واژه به ویژگی فیزیکی موادی اشاره دارد که در عین تازگی و ظرافت، نازک و شکننده هستند؛ مانند تردی یک بیسکویت یا پوست لطیف و شاداب. این مفهوم در ادبیات نمادی از جوانی، کیفیت و البته آسیبپذیری بالا در برابر فشارهای خارجی است.
هویت دوم این واژه ریشه در زبان عربی دارد و به صورت مصدری «تَرَدّی» (از ماده ر د ی) تلفظ میشود. این واژه به معنای سقوط کردن، از بلندی به چاه افتادن و هلاک شدن است. این وجه از کلمه کاربرد قرآنی دارد و به طور مشخص در سوره لیل برای توصیف عاقبت کسانی که ثروتشان هنگام سقوط در جهنم نجاتبخش آنها نیست، به کار رفته است؛ بنابراین بسته به بافت متن، تردی میتواند معنایی کاملاً فیزیکی و مثبت (مانند تازگی) یا معنایی معنوی و هشداردهنده (مانند هبوط و سقوط) داشته باشد.