یعنی چه
این عبارت ترکیبی از دو واژه عربی «عَمّ» (عمو) و «کِبار» (جمع کبیر به معنای بزرگان) است. در فرهنگ سوگواری، این اصطلاح برای تکریم و تجلیل از مقام والای حضرت عباس (ع) و پناهِ کودکان بودن ایشان به کار میرود.
تلفظ
واژه اول با فتح عین و تشدید میم (عَمّ) و واژه دوم با کسر کاف و الف کشیده (کِبار) خوانده میشود.
در جدول
پاسخ دقیق در جدول برای این واژه خودِ «عم کبار» با ۶ حرف است و معمولاً به عنوان نشانهای از نوحههای سنتی یا عموی والا مقام پرسیده میشود.
به انگلیسی
در متون مذهبی و ترجمههای آیینی، بهترین برگردان برای رساندن مفهوم احترام آن «The Noble Uncle» یا «The Grand Uncle» است.
به عربی
اگرچه خود ترکیب «عم کبار» در ساختار نحو کلاسیک عربی به این شکل به عنوان اسم مرکب رایج نیست، اما اعراب مفهوم آن را با تعابیری چون «العم الجلیل» یا «العَم المقرّم» بیان میکنند.
به فارسی
در زبان فارسی این عبارت به عنوان یک ترکیب توصیفی-احترامی معادلِ «عموی بزرگوار و با عظمت» استفاده میشود.
در قرآن
ترکیب عینی «عم کبار» در متن قرآن وجود ندارد. با این حال، کلمات همخانواده آن مانند «أَعْمَام» (عموها) در آیه ۵۰ سوره احزاب و واژه «کِبَار» در آیه ۱۶ سوره فرقان به چشم میخورند.
نماد چیست
این واژه نماد مظلومیت و در عین حال ابهت حضرت ابوالفضل (ع) در شب عاشورا از زبان حضرت سکینه و اهل بیت است که در بیت معروف «بنگر سوی سکینه، عم کبارم عباس...» تجلی یافته است.
جمعبندی و توضیح کامل عم کبار
ترکیب «عم کبار» هرچند در لغتنامههای کلاسیک و کهن فارسی مانند دهخدا به عنوان یک واژه مستقل یا اصطلاح ثبت نشده است، اما یک اصطلاح کاملاً شناختهشده در فرهنگ عامه و آیینهای سنتی عزاداری حسینی در مناطق مرکزی و جنوب ایران (مانند ابرکوه یزد و صفاشهر فارس) به شمار میرود.
این عبارت از ترکیب دو کلمه عربی «عَمّ» به معنای عمو و «کِبار» به معنای بزرگان ساخته شده و در مجموع مفهوم «عموی والا مقام» یا «بزرگِ عموها» را میرساند. این آیین و نوحه خوانی سنتی حتی در فهرست آثار معنوی و میراث ناملموس کشور نیز به ثبت رسیده است.
در این اشعار و نوحههای جانسوز عاشورایی، کودکان حرم و بهویژه حضرت سکینه (س)، عموی خود حضرت عباس (ع) را با این لقب خطبه میکنند تا وفاداری، علمداری و جایگاه رفیع و پناهگاه بودن ایشان را یادآور شوند.