یعنی چه
واژه «تقتحم» به معنی هجوم آوردن، با زور وارد شدن و بدون اندیشه و با شتاب خود را در کار سخت یا ترسناک افکندن است. این کلمه دلالت بر ورود شدید، ناگهانی و همراه با فشار به یک موقعیت یا مکان دارد.
تلفظ
تلفظ صحیح این واژه به صورت تَقْتَحِمُ (با فتح ت و ت، سکون ق و ح، و کسر خ) است که در حالت وقف، میم ساکن خوانده میشود.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، این واژه ۵ حرفی به عنوان معادل برای عباراتی چون «هجوم میبرد»، «با زور وارد میشود» یا «بیمحابا وارد کار سخت میشود» کاربرد دارد.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی با توجه به بافتار متن، افعالی که نشاندهنده ورود ناگهانی، خشونتآمیز یا شجاعانه به یک محیط یا موقعیت هستند، به عنوان معادل این واژه به کار میروند.
به عربی
این واژه خود اصالتاً عربی و فعل مضارع (مؤنث غایب یا مذکر مخاطب) از باب افتعال است که در عربی معیار با افعالی نظیر تدخل عنوة یا تهاجم مترادف است.
به فارسی
معادلهای دقیق فارسی این فعل عبارتند از: هجوم میبرد، یورش میبرد، بیمحابا وارد میشود، خود را به خطر میاندازد، یا با شدت عبور میکند.
جمعبندی و توضیح کامل تقتحم
واژه «تقتحم» یک فعل مضارع عربی از ریشه ثلاثی مجرد «ق-ح-م» و از باب افتعال (اقتحام) است. این کلمه در اصل به معنای ورود ناگهانی، شدید و بیپروا به یک ماجرا، خطر یا مکانی مشخص همراه با فشار و زور است. مفهوم ریشهای آن، قرار گرفتن در میان یک سختی ترسناک یا ریسکپذیری بسیار بالا بدون تدبیر و سنجش عواقب کار است.
اگرچه خود شکل دقیق فعل «تقتحم» در متن قرآن کریم نیامده است، اما مشتقات دیگر این ریشه مانند فعل ماضی «لَا اقْتَحَمَ الْعَقَبَةَ» (بالا نرفتن از گردنه سختِ انفاق) در سوره بلد و اسم فاعل «مُقْتَحِمٌ» (واردشوندگان به اجبار در آتش) در سوره ص دیده میشود که همگی نشاندهنده ورود به یک امر دشوار یا هولناک هستند.
در ادبیات و فرهنگ زبانی، این واژه نمادی از جسارت و شجاعت بیباکانه یا برعکس، بیپروایی منفی و ریسکهای نسنجیده به شمار میرود. در زبان فارسی، اسم مصدر آن یعنی «اقتحام» کاربرد بیشتری در متون رسمی و کهن دارد و خود فعل تقتحم عمدتاً در متون دینی، تفسیری و جدول کلمات استفاده میشود.