یعنی چه
عصبانیت اسم مصدر از عصبانی و به معنای کیفیتِ عصبانی بودن، از دست دادن تعادل قوای ارادی، برافروختگی و تسلط بر خود بر اثر ناراحتی، آزردگی شدید یا غیظ است.
مترادف
واژههای فوق همگی بیانگر حالتهای مختلف برآشفتگی روحی و خشم هستند.
متضاد
این کلمات نشاندهنده حالت سکون، تسلط بر نفس و آرامش روانی در مقابل خشم هستند.
هم خانواده
این واژهها همگی از ریشه ثلاثی مجرد «ع ص ب» مشتق شدهاند.
ریشه
این واژه از ریشه عربی «ع ص ب» به معنی پی و رشتههای مغزی گرفته شده است. در گذشته «عصبانی» به معنی منسوب به عصب بود، اما بعدها در فارسی با افزودن پسوند مصدرساز «ـیت» معنای امروزی خشم و ناراحتی روحی را پیدا کرد.
جمله سازی
تلفظ
تلفظ این واژه به صورت /'asabāniyyat/ است که حروف ع و ص با فتحه خوانده میشوند.
در جدول
کلمه عصبانیت دقیقاً دارای ۷ حرف است و در جدولهای کلمات متقاطع معمولاً به عنوان پاسخ خشم و برآشفتگی شدید میآید.
به انگلیسی
معادلهای انگلیسی واژه عصبانیت بر اساس میزان شدت خشم طبقهبندی میشوند.
به عربی
در زبان عربی مفهوم عصبانیت بیشتر با واژههای غضب و غیظ که در قرآن نیز آمدهاند، تعبیر میشود.
به ترکی
در زبان ترکی استانبولی واژه Öfke برای خشم شدید و Kızgınlık برای عصبانیت و ناراحتی استفاده میشود.
جمعبندی و توضیح کامل عصبانیت
«عصبانیت» اسم مصدر ساختگی در زبان فارسی است که از ریشه عربی «ع ص ب» وام گرفته شده است. این واژه در روانشناسی و فرهنگ عامه به حالت شدید خشم، تحریکپذیری هیجانی و از دست رفتن موقت کنترل ارادی انسان اشاره دارد. نمادهای سنتی آن در طبیعت آتش ویرانگر و در کهنالگوها رنگ قرمز و برافروختگی است.
اگرچه خود این لفظ به این شکل ساختاری در زبان عربی فصیح یا قرآن وجود ندارد، اما مفاهیم همارز آن مانند «غیظ» و «غضب» به وفور در متون دینی برای توصیف این حالت نفسانی به کار رفتهاند. مدیریت این هیجان تند و مهار آن همواره در ادبیات اخلاقی مورد تاکید بوده است.