یعنی چه
این واژه در واقع یک فعل ترکیبی عربی به صورت «لُمْتُنَّنِی» است که از فعل «لُمْتُنَّ» (سرزنش کردید شما زنان) + نون وقایه + ضمیر «نِی» (مرا) تشکیل شده و به معنای خرده گرفتن و توبیخ کردن توسط گروهی از زنان است.
تلفظ
تلفظ صحیح این کلمه با ضمه روی لام و میم ساکن، ضمه روی تاء و تشدید و فتحه روی نون اول و کسره روی نون دوم به همراه یاء مدی است.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، پاسخ خود واژه «لمتننی» با ۶ حرف است و در صورت پرسش از معنا، عباراتی چون «ملامت کردید مرا» کاربرد دارد.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای رساندن این مفهوم فعلی از ضمایر فاعلی و مفعولی به همراه افعال سرزنش استفاده میشود.
به عربی
هممعنیهای این فعل در خود زبان عربی شامل افعالی از باب مفاعله و تفعیل مانند عاتب و وبخ همراه با ضمایر متصل مؤنث هستند.
به فارسی
برگردان دقیق این ساختار فعلی به زبان فارسی معادل جملات «مرا ملامت کردید» یا «به من خرده گرفتید» است که در متون ترجمه قرآنی به کار میرود.
در قرآن
این کلمه تنها یکبار در قرآن کریم در جریان داستان حضرت یوسف (ع) آمده است؛ آنجا که زلیخا خطاب به زنان مصر که او را بابت عشق به یوسف ملامت میکردند، میگوید: «قَالَتْ فَذَٰلِكُنَّ الَّذِي لُمْتُنَّنِي فِيهِ» (گفت: این همان کسی است که مرا درباره او سرزنش میکردید).
نماد چیست
این عبارت در تحلیلهای مفهومی و روایی داستانهای قرآنی، نمادی از قضاوتهای عجولانه جامعه، فشار افکار عمومی بر فرد و ملامتهای برخاسته از عدم درک موقعیت دیگران به شمار میرود.
جمعبندی و توضیح کامل لمتننی
واژه «لمتننی» یک واژه مستقل یا اصیل در زبان فارسی نیست، بلکه نگارش پیوسته و بدون فاصله عبارت فعلی قرآنی «لُمْتُنَّنِي» است. این کلمه ترکیبی عربی از ریشه «ل-و-م» ساخته شده و به معنای «مرا سرزنش کردید» است که مخاطب آن جمعی از زنان هستند. همخانوادههای مشهوری مانند ملامت، لوم و نفس لوامه نیز در زبان فارسی از همین ریشه کاربرد فراوان دارند.
این کلمه تنها یکبار در آیه ۳۲ سوره یوسف از زبان همسر عزیز مصر (زلیخا) خطاب به زنانی که به عشق او خرده میگرفتند، بیان شده است. در ساختار مسابقات و جدول کلمات متقاطع، این واژه دقیقاً ۶ حرف دارد و شناخت ریشه و جایگاه قرآنی آن به حل صحیح گزینهها کمک میکند.