یعنی چه
شرابدان در زبان فارسی به معنی ظرف یا آوندی است که در آن شراب یا می میریزند و نگهداری میکنند. این واژه از ترکیب «شراب» و پسوند مکان و ظرف «دان» ساخته شده است.
تلفظ
تلفظ صحیح این واژه به صورت «شَ رابْ دان» (šarāb-dān) است که در آن شین دارای فتحه، را دارای الف کشیده و با سکون بر روی با و نون خوانده میشود.
در جدول
در جدولهای متقاطع کلماتی مانند صراحی، قرابه، تنگ، کدو، خمچه و آوند می به عنوان پاسخ ظرف شراب یا شرابدان شناخته میشوند.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی با توجه به نوع ظرف و کاربرد آن، از واژههای متنوعی برای معادلسازی استفاده میشود.
به ترکی
در زبان ترکی استانبولی واژه Şaraplık دقیقترین معادل برای ظرف نگهداری شراب است.
به فارسی
واژههای صراحی، قرابه، تنگ، آوند می و خمچه نزدیکترین برگردانها و مترادفهای اصیل فارسی برای کلمه شرابدان هستند.
در قرآن
عین واژه «شرابدان» در قرآن کریم وجود ندارد؛ با این حال، قرآن به ظروف سرو نوشیدنیهای بهشتی با واژههایی چون کَأْس (جام)، أَکْوَاب (قدحهای بدون دسته) و أَبَارِیق (ابریق یا تنگهای لولهدار) اشاره فرموده است.
نماد چیست
در شعر کلاسیک و عرفانی فارسی، شرابدان یا صراحی نماد دل عارف، تجلیگاه عشق، منبع فیض الهی یا کل هستی است که شراب معرفت و جذبه خداوندی را در خود نگاه میدارد.
جمعبندی و توضیح کامل شرابدان
واژه «شرابدان» یک اسم مرکب کهن در زبان فارسی است که از ترکیب واژه عربی «شراب» (از ریشه ش-ر-ب به معنی نوشیدن) و پسوند ظرفساز فارسی «-دان» تشکیل شده است. این واژه به لحاظ کارکرد مادی به هرگونه آوند، تُنگ، صراحی یا ظرفی اطلاق میشود که برای نگهداری یا سرو شراب مورد استفاده قرار میگرفته و در ادبیات فارسی ملازم واژههایی چون خم، ساغر و پیاله است.
در فرهنگ و ادبیات عرفانی ایران، این کلمه از معنای مادی خود فراتر رفته و ابعادی نمادین یافته است. شاعران صوفیمسلک از شرابدان به عنوان نمادی برای «دل عارف» یا «هستی و کائنات» یاد میکنند که گنجایش پذیرش فیض، عشق و معرفت الهی (که به شراب تشبیه میشود) را دارد. در کاربردهای حل جدول نیز کلماتی مانند صراحی و قرابه از اصلیترین جایگزینهای آن به شمار میروند.