یعنی چه
دودکش مجرا یا لولهای است که عمدتاً از جنس آجر، سیمان یا فلز ساخته میشود و بر بالای بخاری، شومینه، اجاق یا کارخانهها قرار میگیرد تا گازهای سمی و دود ناشی از احتراق را به فضای باز هدایت کند.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، پاسخ اصلی این واژه خودِ «دودکش» (۵ حرف) است و از کلمات مترادف قدیمیتر آن مانند «تنوره» یا «دودآهنگ» نیز استفاده میشود.
به انگلیسی
بسته به نوع سازه و کاربرد خانگی یا صنعتی، از واژههای متفاوتی در زبان انگلیسی استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی فصیح، واژه مِدْخَنَة مشتق از ریشه «دخن» به عنوان معادل دقیق دودکش به کار میرود.
به ترکی
در ترکی استانبولی واژه Baca برای اشاره به دودکش ساختمانها و شومینهها استفاده میشود.
به فارسی
واژه «دودکش» یک ترکیب اصیل فارسی متشکل از «دود» (پارسی میانه dūd) و «کش» (بن مضارع کشیدن) است. در متون کهن فارسی و لغتنامههای معتبری چون دهخدا و معین، واژههای دیگری نظیر تنوره، دودآهنگ و روزن مطبخ نیز به عنوان معادلهای آن ذکر شدهاند.
جمعبندی و توضیح کامل دودکش
واژه «دودکش» یک اسم مرکب جامد و اصیل در زبان فارسی است که از ترکیب دو جزء «دود» و «کش» (از مصدر کشیدن) ساخته شده و به معنای تحتاللفظی «کشنده یا هدایتکننده دود» است. این سازه کاربردی حیاتی در معماری و سیستمهای گرمایشی دارد و وظیفه آن انتقال گازهای سمی و خطرناک ناشی از احتراق به فضای بیرون از حریم خانه است.
در فرهنگ عامه و نمادشناسی، دودکشی که از آن دود خارج میشود نشاندهنده جریان داشتن زندگی، صمیمیت و کانون گرم خانواده است. اگرچه خود این واژه در قرآن نیامده، اما ریشه عربی معادل آن یعنی «دخان» در آیات متعددی ذکر شده است. همچنین در طبیعت، ساختارهای زمینشناسی منحصربهفردی مانند «دودکش جن» وجود دارند که در ایران و جهان به عنوان پدیدههای شگفتانگیز طبیعی شناخته میشوند.