یعنی چه
واژه دحناء در لغتنامههای کهن به عنوان صفتی برای توصیف زنان فربه، کوتاه قد و دارای شکم بزرگ (مؤنث دَحْن) به کار رفته است. همچنین در جغرافیا و روایات اساطیری قدیم، نام سرزمینی در نزدیکی طائف است که بر اساس برخی روایات عامیانه، خاک حضرت آدم (ع) از آنجا برداشته شده است.
تلفظ
این واژه در منابع لغوی بیشتر به صورت دَحْناء (فتح دال و سکون حاء) و گاهی دِحْناء (کسر دال) ثبت شده است که به همراه الف ممدوده در پایان تلفظ میشود.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، پاسخ این واژه دقیقاً ۵ حرف دارد و به عنوان معادل زن فربه و شکمگنده یا نام سرزمین اساطیری حوالی طائف شناخته میشود.
به انگلیسی
برای معادلسازی این صفت خاص در زبان انگلیسی از عباراتی که به چاقی مفرط یا بزرگی شکم در زنان اشاره دارند، استفاده میشود.
به عربی
این واژه خود ریشه عربی دارد و مؤنث کلمه «دَحْن» است. در زبان عربی فصیح و کهن برای اشاره به چنین ویژگی ساختار بدنی استفاده میشده است.
به فارسی
در برگردان دقیق به زبان فارسی، این کلمه معادل صفاتی چون شکمگنده، فربه، تنومند (برای زنان) و کوتاهقامت قرار میگیرد.
در قرآن
واژه دحناء و ریشه ثلاثی آن (دحن) در قرآن مجید وجود ندارد. نباید این کلمه را با واژه قرآنی «دَحَاهَا» (از ریشه دحو/دحی به معنی گستردن زمین) اشتباه گرفت.
جمعبندی و توضیح کامل دحناء
واژه دحناء یک لغت کهن و اصالتاً عربی است که به فرهنگها و لغتنامههای فارسی راه یافته است. این کلمه دو کاربرد متمایز دارد؛ در وهله اول یک صفت توصیفی فیزیکی برای اشاره به زنی است که جثهای فربه، قد کوتاه و شکمی بزرگ دارد. در وهله دوم، به عنوان یک اسم خاص جغرافیایی برای نامیدن سرزمینی در حوالی طائف به کار میرود که در روایات اساطیری قدمت دارد.
این واژه در زبان عربی معیار امروز بسیار کمکاربرد و غیررایج است و بیشتر در متون کهن لغوی دیده میشود. همچنین توجه به این نکته ضروری است که این کلمه در قرآن کریم نیامده و از نظر املایی و معنایی با بیابان معروف «دَهناء» در عربستان سعودی کاملاً متفاوت است.