یعنی چه
در اصطلاح فقهی، به آب مطلقی که راکد باشد و حجم آن به اندازه آب کُر (حدود ۳۸۴ لیتر) نرسد، آب قلیل میگویند. این آب به محض برخورد با نجاست، حتی اگر بو، رنگ یا طعم آن تغییر نکند، نجس میشود.
تلفظ
این ترکیب به صورت کسر اضافه در کلمه اول و فتح قاف و مکسور بودن لام اول در کلمه دوم تلفظ میشود.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع معمولاً به عنوان پاسخ برای طراحانی که «آب اندک فقهی» یا «آب کمتر از کر» را میخواهند، استفاده میشود.
به انگلیسی
در متون تخصصی و فقهی انگلیسی برای رساندن این مفهوم از عباراتی که به کمی حجم آب یا عدم رسیدن آن به حد کر اشاره دارد، استفاده میکنند.
به عربی
این عبارت خود یک ترکیب وصفی عربی است که وارد زبان فارسی و اصطلاحات فقهی اسلامی شده است.
به فارسی
معادلهای سرراست فارسی این اصطلاح فقهی، «آب کم» یا «آب اندک» است که در تقابل با آب کثیر یا آب فراوان قرار میگیرد.
در قرآن
خود ترکیب «آب قلیل» یا «ماء قلیل» در متن قرآن وجود ندارد. اگرچه واژه «قلیل» به معنای کم و اندک بارها در آیات قرآنی به کار رفته، اما دستهبندی آب به قلیل و کُر و احکام طهارت مربوط به آن، از طریق احادیث و سنت معصومین وارد فقه اسلامی شده است.
جمعبندی و توضیح کامل اب قلیل
آب قلیل یک اصطلاح فقهی و حقوقی در جهان اسلام است و به آب مطلقی اطلاق میشود که راکد بوده و حجم آن کمتر از میزان مشخصشده برای «آب کُر» باشد؛ یعنی ظرفیتی کمتر از حدود ۳۸۴ لیتر داشته باشد، مانند آب موجود در یک پارچ، لیوان یا حوضچهای کوچک.
ویژگی بارز و حکم فقهی اصلی آب قلیل در باب طهارت و نجاست این است که به محض تماس با هرگونه ماده نجس (مانند یک قطره خون)، تمام آن نجس میشود؛ حتی اگر هیچیک از اوصاف سه گانه آن یعنی رنگ، بو یا طعمش تغییر نکرده باشد. این ویژگی به دلیل حجم کم و آسیبپذیری بالا در برابر آلودگیهاست.
این عبارت ترکیبی از واژه فارسی «آب» و واژه عربی «قلیل» (از ریشه قلل به معنای کمی و اندک بودن) است. اگرچه اصل واژه قلیل در قرآن کریم بارها به معنای کم بودن جمعیت یا امکانات به کار رفته، اما اصطلاحِ خاصِ «آب قلیل» ریشه قرآنی مستقیم ندارد و احکام آن از طریق روایات فقهی تبیین شده است.