یعنی چه
غزال جهنده در اصطلاح جانورشناسی به گونهای از آهوان بومی جنوب و جنوب غربی آفریقا (اسپرینگباک) اطلاق میشود که به خاطر جهشهای عمودی خیرهکنندهاش تا ارتفاع ۳ متر هنگام مواجهه با خطر یا هیجان شهرت دارد. در کاربرد عام و ادبی نیز به هر غزال یا آهویی که با پرشهای سریع و سبک حرکت میکند اشاره دارد.
تلفظ
تلفظ این ترکیب وصفی به صورت «غَزالِ جَهَنده» (ghazāl-e jahande) است که از یک واژه با ریشه عربی و یک صفت فاعلی فارسی تشکیل شده است.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، پاسخ این مدخل بر اساس تعداد حروف خواستهشده میتواند خودِ عبارت «غزال جهنده» (۹ حرف) یا معادل فرنگی آن یعنی «اسپرینگباک» باشد.
به انگلیسی
معادل دقیق بینالمللی و انگلیسی این جاندار Springbok است که از زبان آفریکانس (ترکیب spring به معنی جهیدن و bok به معنی بز یا آهو) گرفته شده است.
به فارسی
در زبان فارسی برای این جاندار از واژهها و ترکیباتی نظیر «آهو»، «جبیر» (برای برخی گونههای مشابه)، «آهوی جهنده» و «غزال آفریقایی» استفاده میشود.
نماد چیست
این جانور نماد رسمی و ملی کشور آفریقای جنوبی است و به ویژه تیم ملی راگبی این کشور به این نام (Springboks) شناخته میشود. در فرهنگ عامه و ادبیات نیز غزال جهنده مظهر چابکی، انعطافپذیری، سرعت، ظرافت و معشوق دستنیافتنی است.
جمعبندی و توضیح کامل غزال جهنده
عبارت «غزال جهنده» یک ترکیب وصفی فارسی-عربی است که در ادبیات به عنوان مظهر زیبایی، سرعت و چابکی به کار میرود، اما در علم جانورشناسی مشخصاً به گونهای از آهوان بومی مناطق جنوبی آفریقا اشاره دارد. این جاندار که با نام بینالمللی «اسپرینگباک» شناخته میشود، به دلیل توانایی منحصربهفردش در انجام جهشهای عمودی و بلند تا ارتفاع ۳ متر هنگام خطر، به این نام شهرت یافته است.
این واژه در منابع قرآنی به طور مستقیم نیامده است، چرا که زیستگاه این گونهٔ خاص کاملاً محدود به بخشهای جنوبی قاره آفریقا بوده است. با این حال، ریشه واژه غزال در زبان عربی به مفاهیمی چون لطافت و زیبایی پیوند خورده و در شعر کلاسیک فارسی نیز غزال همواره نماد معشوقِ گریزپا و چابک بوده است. امروزه این پرنده یا جاندار زیبا، نماد ملی و ورزشی کشور آفریقای جنوبی به شمار میرود.