یعنی چه
مستحبة شکل مؤنث واژه مستحب است. در اصطلاح فقهی به اعمالی گفته میشود که دین اسلام به انجام آنها سفارش کرده و پاداش دارد، اما الزامی بر انجام آنها نیست و ترک نمودنشان مجازات یا گناهی به همراه نخواهد داشت؛ مانند نماز شب یا مسواک زدن.
تلفظ
این واژه بر وزن اسم مفعول از باب استفعال (استحباب) تلفظ میشود و در زبان فارسی معمولاً تاء تأنیث آن ساکن یا به صورت «ه» بیان میگردد.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، پاسخ اصلی با توجه به تعداد حروف، خود واژه «مستحبة» با ۶ حرف است. کلمات مترادف دیگر مانند مندوب، سنت و نافله نیز کاربرد دارند.
به انگلیسی
در متون حقوقی و فقهی انگلیسی، برای انتقال مفهوم مستحب از واژگانی استفاده میشود که بار معناییِ توصیه اختیاری یا عمل عبادی افزون بر واجبات را به همراه دارند.
به عربی
در فقه اسلامی و زبان عربی، واژههای مندوب، سنت و تطوع به عنوان مرادفهای اصلی این اصطلاح برای افعال غیرالزامی عبادی به کار میروند.
به فارسی
معادلهای فارسی این واژه شامل کلماتی چون «پسندیده»، «نیکو» و در اصطلاح دینی «کار ثواب اختیاری» است که نشاندهنده ابعاد اخلاقی و عبادی آن بدون وجود اجبار فقهی میباشد.
در قرآن
خود واژه «مستحبة» به عنوان حکم تکلیفی در قرآن مجید به کار نرفته است. با این حال، فعل ریشه آن در باب استفعال مانند «استحبّوا» در آیه ۱۳۷ سوره نحل به معنی «دوست داشتن و ترجیح دادن دنیا بر آخرت» آمده است. مفهوم اعمال توصیهشده نیز تحت عناوین احسان و خیر به وفور یافت میشود.
جمعبندی و توضیح کامل مستحبة
واژه «مستحبة» صیغه مؤنث کلمه مستحب و برآمده از ریشه ثلاثی مجرد «ح ب ب» (حبّ) در باب استفعال است. این کلمه در لغت به معنای دوستداشتهشده و پسندیده است و در اصطلاح فقه اسلام، به یکی از احکام تکلیفی پنجگانه اشاره دارد؛ یعنی هر عمل عبادی یا رفتاری که شریعت به انجام آن ترغیب نموده، اما آن را الزامی نکرده است.
از دیدگاه فقهی، انجام کارهای مستحب دارای پاداش و ثواب اخروی فراوان است، ولی در صورت ترک آن، هیچگونه گناه، عقاب یا مجازاتی متوجه شخص نخواهد بود. اعمالی نظیر نمازهای نافله، مسواک زدن، صدقه مستحبی و سلام کردن در این گروه قرار میگیرند. در متون دینی، واژگان متراف دیگری چون مندوب، سنت، نافله و تطوع نیز برای اشاره به این مفهوم استفاده میشوند.