یعنی چه
این عبارت در اصطلاح دینی و کلامی به دلایل پنهان، حکمتهای الهی و علل مخفی ماندن حضرت مهدی (عج) از دیدگان مردم اشاره دارد. در لغت نیز به معنی سِرّ یا حقیقت پنهانِ پشتِ غیبت، پنهان شدن یا دیدهنشدن چیزی یا کسی است.
تلفظ
تلفظ واژه به صورت «راز» (rāz) با کسر اضافه به همراه «غیبت» (ghaybat) است.
به انگلیسی
برای کاربردهای کلامی و مذهبی معادل اول و برای کاربردهای عمومی و ادبی معادلهای بعدی مناسب هستند.
به عربی
در متون حدیثی و کلامی شیعه عمدتاً از عبارت «سرّ الغیبة» برای این مفهوم استفاده میشود.
به فارسی
برگردان و معادلهای روان فارسی آن شامل تعابیری چون اسرار غیب، حقیقت پنهان، حکمت غیبت و فلسفه غیبت است.
در قرآن
ترکیب «راز غیبت» به صورت مستقیم و عینی در قرآن کریم نیامده است. با این حال، ریشه «غیب» مکرراً به کار رفته است؛ از جمله در آیه ۳ سوره بقره («الَّذِينَ يُؤْمِنُونَ بِالْغَيْبِ») که در روایات تفسیری، یکی از تأویلهای آن ایمان به امام غایب در دوران غیبت ذکر شده است.
نماد چیست
در فرهنگ اسلامی و روایات، مهمترین نماد برای راز غیبت و بهرهمندی از امام غایب، «خورشید پشت ابر» است. این نماد نشان میدهد که اگرچه امام از دیدگان پنهان است، اما جهان همچنان از نور هدایت و برکت وجود ایشان بهرهمند میشود.
جمعبندی و توضیح کامل راز غیبت
ترکیب «راز غیبت» (یا سِرّ الغیبة) یک اصطلاح کلامی، روایی و عرفانی است که در درجه اول به حکمتها، علل و اسرار پنهان الهی در غایب شدن و مخفی ماندن امام دوازدهم شیعیان از نظرها اشاره دارد. بر اساس روایات معتبر، حقیقت و علت اصلی این رویداد یک سرّ الهی است که حکمت کامل آن تنها پس از ظهور آشکار خواهد شد، همانگونه که حکمت کارهای حضرت خضر برای حضرت موسی تا زمان جداییشان روشن نشد.
از دیدگاه لغوی و ادبی نیز، این عبارت از دو جزء «راز» (واژه فارسی باستان به معنی امر پنهان) و «غیبت» (واژه عربی به معنی پنهان شدن از چشم) تشکیل شده و به طور کلی به معنای حقیقت پوشیده پشت هر امر نادیدنی یا عدم حضور فیزیکی به کار میرود. در ادبیات عرفانی، این اصطلاح با نمادهایی چون خورشید پشت ابر پیوند خورده که اشاره به فیضرسانی مداوم ولی پنهانی حقیقت در عالم دارد.